2023’te Mehmet Şimşek’in Hazine ve Maliye Bakanlığına atanmasıyla başlatılan istikrar programı, yalnızca enflasyonu düşürmeye dönük teknik bir müdahale değildi. Zira böyle olsaydı, toplumsal maliyetler göz ardı edilerek bir istikrar programı uygulanabilirdi. Ancak tercih edilen yol bu olmadı. ‘Şok terapisi uygulamayacağız’ yaklaşımı ile kademeli olarak hayata geçirilen bir istikrar programı ortaya çıktı. Bunun nedeni iktidarın toplumsal dayanaklarını, iktidar bloku içi dengeleri ve siyasal meşruiyet zeminini gözetme zorunluluğu idi. Bir başka ifadeyle, mesele fiyat istikrarından ibaret değildi. Asıl mesele, istikrar programının sürdürülmesi ile iktidarın devamlılığı ve rıza üretme kapasitesi arasındaki ilişkinin nasıl kurulacağıdır.

Bu yapısal zorunluluklar, 2023 sonrası dönemde Erdoğan Hükümeti için bir üçlü açmaz olarak belirginleşiyor:

- İstikrar programının sürdürülmesi,

- İktidarın sürekliliğinin korunması,

- Toplumsal rızanın yeniden üretilebilmesi hedeflerinin hepsinin aynı anda gerçekleşmesi oldukça zor.

Bu çelişki, sadece 2023 sonrası dönemi anlayabilmek açısından değil, 2027 seçimleri yaklaşırken AKP’nin karşılaşacağı açmazları ortaya koymak açısından da önemlidir. Gelin detaylara bakalım.

İstikrar programı ve bölüşüm gerilimi

2023 sonrası uygulanan program yüksek faiz, kredi daralması, talep baskısı ve ücret disiplinine dayanıyor. Bu politikanın uygulanmasının ilk sonucu, Cumhur İttifakının 2024 yerel seçimlerinde aldığı hezimettir. Bu tarihten beri enflasyon gerilese bile, bu düşüş reel gelir kaybı ve büyüme yavaşlaması eşliğinde gerçekleşmektedir.

Reel ücretlerin hedeflenen enflasyona bağlanması ve iç talebin sınırlandırılması özellikle alt ve orta gelir gruplarında memnuniyetsizlik üretir. Zira üst gelir grupları yüksek faiz politikası döneminde de avantajlı kesimlerdir. Dolayısıyla alım gücü gerilemiş geniş toplum kesimleri açısından istikrar programı sürdükçe, iktidarın........

© Evrensel