Futbol tarihi bazı insanları kupalarıyla hatırlar, bazılarını ise oyuna kattıkları düşünceyle. Mircea Lucescu iki alanda da iz bırakmış ender isimlerden biriydi. Onun hikâyesi, başarılı bir antrenörün kariyerinden ibaret değildi. Daha geniş bir çerçeve vardı burada: Farklı ülkelerde çalışmış, farklı kuşaklarla bağ kurmuş, değişen futbol dünyasına ayak uydurmuş ve gittiği her yerde takımın oyun aklını yükseltmiş bir figürden söz ediyoruz.

Lucescu’ya bakınca ilk göze çarpan şey uzun ömürlü bir futbol kariyeriydi elbette. Ama onu özel yapan asıl unsur bu uzunluğun içinin de aynı ölçüde dolu olmasıydı. Futbolda uzun süre kalmak tek başına büyük bir meziyet sayılmaz. Bazen insanlar oyunun içinde kalır ama oyuna yeni bir şey katamaz. Lucescu öyle biri olmadı. Çalıştığı her yerde bir iz bıraktı. Kimi zaman bir takımın oyununu toparladı, kimi zaman genç oyuncuların yolunu açtı, kimi zaman da kulübün kendi kendine bakışını değiştirdi. Onu farklı kılan biraz da burada yatıyordu.

Futbolu hep ciddi bir iş olarak gördü. Bu ciddiyet kuru bir disiplin anlayışına dayanmıyordu. Oyunun ritmini, oyuncunun psikolojisini, takımın karakterini ve kulübün iç dengelerini birlikte düşünen bir bakıştı bu. Lucescu için saha kenarında durmak, doksan dakika boyunca talimat vermekten ibaret değildi. Bir takım kurmak demek, insanları aynı hedef etrafında toplamak demekti. Bir kimlik inşa etmek demekti. Bu da onu sıradan bir antrenörün çok ötesine taşıdı.

Bugün futbolda çok şey hızla tüketiliyor. Antrenörler birkaç kötü sonuçtan sonra gözden düşüyor. Oyuncular bir sezon parlayıp ertesi yıl unutuluyor. Böyle bir çağda Lucescu gibi isimlerin değeri daha iyi anlaşılıyor. Çünkü o, futbolda kalıcılığın nasıl kurulduğunu gösteren bir örnekti. Geçici parlamalara değil, daha sağlam bir yapıya inanıyordu. Takımının ne oynadığını bilmesini isterdi. Oyuncusunun sahada ne yapacağını sezmesini isterdi. Panikle değil, akılla hareket eden takımlar kurmaya çalışırdı.

Romanya futbolunun tarihi ismi

Onun antrenörlük hikâyesinin önemli bir bölümü Romanya futboluyla iç içe geçti. Ülkesinde bıraktığı etki, birkaç iyi sonuçla açıklanabilecek bir şey değil. Genç oyunculara güvenmesi, millî takım düzeyinde yeni bir anlayış kurmaya çalışması ve ileride büyük başarılar yaşayacak jenerasyonların önünü açması onu ülke futbolu için tarihî bir figür hâline getirdi. Bazen bir hocanın büyüklüğü, doğrudan kazandığı maçlardan çok, gelecek yıllar için hazırladığı zeminde belli olur. Lucescu’nun Romanya’daki ağırlığı da biraz böyle okunmalı.

Onun çalıştırdığı her takımda oyuncularla kurduğu ilişkisi de ayrıca dikkat çekiciydi. Sert bir hocaydı, evet. Talepkârdı. Disiplin isterdi. Ama bu sertliğin arkasında oyuncuyu küçümseyen ya da ezen bir tavır yoktu. Lucescu, futbolcunun kapasitesine inanırdı. Ondan daha fazlasını istemesinin nedeni de buydu. Koşmasını, düşünmesini, oyunun içinde ayakta kalmasını, baskı ânında dağılmamasını beklerdi. Oyuncusunu sadece fiziksel bir güç olarak görmezdi. Zihinsel dayanıklılığa çok önem verirdi. Onun futbol anlayışında karakter, teknik kadar önemliydi.

Kulüp kariyerine baktığımızda da aynı çizgiyi görüyoruz. Inter gibi büyük bir takımda çalıştı, Galatasaray ve Beşiktaş gibi yüksek baskı altında yaşayan kulüplerde görev yaptı, Shakhtar Donetsk’te uzun yıllar süren çok güçlü bir dönem yarattı, Dinamo Kiev’de........

© Evrensel