Pep Guardiola’nın Manchester City’den ayrılışı, bir antrenör değişikliğinden çok daha geniş bir anlama sahip. Çünkü bazı vedalar, sadece geride bırakılan kupalarla ölçülemez. Hele söz konusu kişi Guardiola gibi futbola yalnızca sonuçlar üzerinden bakmayan, oyunu bir düşünme biçimi, bir karakter meselesi, hatta kimi zaman neredeyse ahlaki bir tercih gibi yaşayan biri olduğunda, ayrılık doğal olarak daha derin bir yankı yaratır. Onun City’de geçirdiği on yıl, modern futbolun en parlak başarı hikayelerinden biri olarak hatırlanacak. Fakat bu hikayeye yalnızca şampiyonluklar, rekorlar, puanlar ve kupalar üzerinden bakmak, Guardiola’yı anlamanın en kolay ama eksik bir yolu olur.

Guardiola’nın vedasında dikkat çekici olan şey, başarıdan çok sevgiye vurgu yapmasıydı. Modern futbolda antrenörler genellikle kazanma, baskı, proje, yeni hedefler, döngü değişimi gibi kelimelerle konuşur. Guardiola ise ayrılırken daha kırılgan, daha insani bir yerden konuştu. Bu, onun kariyeri boyunca taşıdığı temel çelişkiyi de gösteriyor: Sahada neredeyse matematiksel bir düzen kurmaya çalışan, futbolcuların her hareketini bir bütünün parçası haline getiren, oyunu milim milim tasarlayan bir antrenör; saha dışındaysa çoğu zaman duygularıyla hareket eden, kalbinin sesine büyük anlam yükleyen, bağ kurduğu yerde kalan, bağın tükendiğini hissettiğinde giden bir insan.

Bu yüzden City dönemi, onun kariyerinde özel bir yere yerleşti. Barcelona onun evi, futbol düşüncesinin doğduğu yerdi. Bayern Münih, bir tür entelektüel meydan okumaydı. City ise zamanla başka bir şeye dönüştü: Guardiola’nın kendini sevilmiş, korunmuş, anlaşılmış hissettiği uzun bir ilişkiye. Bu ilişki elbette kusursuz bir romantik hikaye gibi anlatılamaz. City’nin sahiplik yapısı, modern futbol ekonomisindeki yeri, kulübün finansal gücü ve etrafındaki tartışmalar bu dönemin gölgesinde durmaya devam edecek. Guardiola’nın mirası konuşulurken bu gölgeyi yok saymak mümkün değil. Fakat o gölgenin varlığı, sahada kurulan futbol dilinin etkisini de ortadan kaldırmıyor. Buradaki asıl mesele zaten tam olarak bu gerilimde yatıyor: Guardiola, çağının en güçlü futbol aklını temsil ederken, aynı çağın en tartışmalı futbol düzenlerinden birinin de yüzlerinden biri oldu.

Oyunun içinden gelen inat

Guardiola İngiltere’ye geldiğinde ona duyulan kuşku, aslında İngiliz futbolunun kendi alışkanlıklarına duyduğu sadakatin sonucuydu. Premier Lig, uzun süre temposuyla, fizik gücüyle, ikili mücadeleleriyle, doğrudan oyunuyla övünen bir ligdi. Guardiola’nın pasa, pozisyona, sabra ve alan kontrolüne dayalı futbolu başlangıçta fazla müdahaleci, fazla kırılgan, fazla “laboratuvar işi” göründü. Sanki İngiltere’nin yağmuru, rüzgarı, sıkışık fikstürü ve sert deplasmanları bu oyunu kısa sürede öğütecekmiş gibi bir beklenti vardı.

Oysa Guardiola’nın en büyük özelliği, kendi fikrini taş gibi sabit tutması ve onu değişen şartlara göre sürekli yeniden biçimlendirmesiydi. Onun futbolu dışarıdan bakıldığında dogmatik görünebilir. Topa sahip olmak, geriden oyun kurmak, rakibi sabırla açmak, sahayı geometrik parçalara bölmek… Bunlar Guardiola söz konusu olduğunda akla hemen gelen kavramlar. Ama City yıllarına yakından bakıldığında karşımıza tek bir takım çıkmaz. Farklı dönemlerde farklı City’ler izledik. Santrforsuz oynayan City, kanatları çizgide tutan City, bekleri iç koridora sokan City, John Stones’u orta sahaya taşıyan City, Haaland’la ceza sahasına daha doğrudan bakan City… Hepsi aynı ana fikrin farklı yüzleriydi.

Bu yüzden Guardiola’nın etkisi, kupalardan önce dilde aranmalı. Onunla birlikte........

© Evrensel