menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Cevad Prekazi: Başka bir futbolun, başka bir dünyanın insanı

24 0
09.11.2026

Cevad Prekazi’nin hayatını anlatmaya bir golden değil, bir kütüphaneden başlamak istiyorum. Gençliğinde Partizan Stadı’nın içinde bir kütüphane bulunurmuş. Kulüp, futbolcuların okuldaki başarısını da önemser, dersleri kötü olan gençlerin antrenmana katılmasına izin vermezmiş. Yıllar sonra stadın kütüphanesi kaldırılmış. Prekazi bu değişikliği sıradan bir tadilat gibi hatırlamıyordu. Orada, futbolun insan yetiştirmekle ilgili sorumluluğunu da geride bıraktığı bir dönemin işaretini görüyordu. O kütüphane, genç bir oyuncuya futbolun bir gün biteceğini ve hayatın devam edeceğini de hatırlatıyordu.

1957’de Kosova Mitroviçası’nda doğan, futbolu Remont’ta öğrenip ağabeyinin izinden Partizan’a giden bir çocuktu Prekazi. Profesyonelliğe adım attığında henüz on sekizine girmemişti. Belgrad’ın en büyük kulübünde yetişmesi ona futbolun ötesinde şeyler öğretti. Formasını giydiği takımın tarihini, tribünlerin neyi temsil ettiğini ve rakibin neden düşman sayılamayacağını da orada öğrendi. Yıllar sonra Kızılyıldız futbolcularıyla maç bitiminde yemeğe gittiklerini anlatırken, rekabetin bugün aldığı hâle şaşkınlıkla bakıyordu.

Arnavut kökenliydi; eğitimini Arnavutça almıştı. Buna rağmen kendisini ısrarla Yugoslav olarak tanımlıyordu. Bu aidiyet, kökenini unutmasının sonucu değildi. Farklı dilleri konuşan insanların aynı siyasal topluluğun parçası olabileceğine inanıyordu. Tito dönemine ilişkin hatıralarında büyük bir özlem vardı. Prekazi’ye göre bir insanın nereden geldiği, başka insanlarla eşit biçimde yaşamasına engel olmamalıydı.

Partizan’ın adının faşizme karşı savaşanlardan geldiğini hatırlatmayı severdi. Daha sonra oynadığı Hajduk Split’in de antifaşist geçmişine sahip çıkıyordu. Bir dönem kendisine verilen, üzerinde kızıl yıldız bulunmayan Hajduk formasını giymeyi reddetmesi, onun için bu tarihin süs olmadığını gösteriyor. Geçmişin işaretlerinin kaybolmasını, geçmişte verilmiş mücadelelerin de kolayca unutturulması olarak görüyordu. Bir futbol takımının formasının üzerindeki küçücük bir şekle böylesine anlam yüklemesi, onun dünyaya nasıl baktığını anlatmaya yetiyor.

Sol ayağın bildikleri

Türkiye ise Prekazi’yi önce sol ayağıyla tanıdı. Galatasaray’ın uzun şampiyonluk bekleyişinin sona erdiği yıllarda taraftar, top onun önüne geldiğinde başka bir şey olacağını hissediyordu. Kendinden eminliği rakibi küçümsemekten gelmiyordu; yapabileceği işin sınırlarını çalışarak öğrenmişti. Antrenmanlardan sonra sürdürdüğü şut çalışmalarını, frikiğin nereye ve nasıl gönderileceğini büyük bir ciddiyetle anlatırdı.........

© Evrensel