menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Gazze’de açlık ve algoritmik savaş: Farelerden yapay zeka tekellerine

26 0
07.10.2026

İsrail Eski Genelkurmay Başkanı Herzi Halevi, eylül 2025’te Ein HaBesor’da yaptığı konuşmada Gazze’nin 2.2 milyonluk nüfusunun yüzde 10’undan fazlasının, yani 200 binden fazla insanın öldürüldüğünü ya da yaralandığını söyledi. Ardından, 17 aylık görevi süresince hukuk danışmanlarının kendisini “bir kez bile” kısıtlamadığını ekledi.

Halevi, bir itirafta bulunmaktan ziyade bir iktidar tekniğini tarif etmişti. Hukukun bir sınır olarak değil, yapılanı sonradan savunulabilir kılan bir mekanizma olarak işlediği bir tekniktir bu. Aynı dönemde 972 Magazine, Local Call ve Guardian’ın ortak araştırmasında ise İsrail askeri istihbaratının kendi kayıtları incelendi. Araştırmada mayıs 2025 itibarıyla Filistin’de öldürülenlerin en az yüzde 83’ünün sivil olduğu ortaya çıktı ve İsrail ordusu bu veri tabanının varlığını inkar etmedi.

Gazze’de sistematikleşen soykırımda “öldürme” ile “yaşamı imkansızlaştırma” birbirinden ayrılmaz; bunlar şiddetin iki varyasyonudur. Savaşın ölümcüllüğünü bombaların doğrudan öldürdüğü bedenlerle ölçmek, şiddeti ve onu besleyen sermaye mantığının düzenini geri planda bırakma riski taşır. Sağlık sisteminin çöküşü, temiz gıda ve suya erişimin kesilmesi, sürekli yerinden edilme ve barınma koşullarının tahribi, biteviye hale gelen ölüm üretiminin stratejik bileşenlerindendir.

Etienne Balibar’ın “zulüm topografyası” (topography of cruelty) kavramına başvurursak, Gazze’yi bir ölüm coğrafyası olduğu kadar, yaşam koşullarının sistematik biçimde daraltıldığı bir cinayet ve vahşet topografyası olarak görmemiz gerekir. İnsanlar tonluk bombalarla parçalanırken, biyolojik ve toplumsal olarak kendilerini yeniden üretebilecekleri maddi zemin de eş zamanlı olarak tasfiye edilmektedir.

Soykırımın ortaya çıkardığı çelişkilerden biri, bu iki kapasitenin, yani ölüme yapılan yatırım ile yaşam koşullarını güçleştirmenin eş zamanlı örgütlenmesidir. Bir yanda gıda, temiz su, tedavi ve eğitim altyapısı çökerken, öbür yanda yapay zeka destekli hedefleme, yüz tanıma, büyük veri ve yüksek hassasiyetli silah teknolojisi büyümektedir. Filistinlileri sınıflandırmak, izlemek ve hedefe dönüştürmek algoritmik bir sürecin parçası haline gelirken, Gazzeli Araştırmacı-Yazar Muhammed Shehada’nın dediği gibi “Gazzeliler kömür madenindeki kanarya görevi görüyor, dünyaya ne geleceğini haber veriyor”.

Batı emperyalist blokunun birikmiş çelişkilerinin ve pisliğinin yaklaşık 365 kilometrekarelik bir alanda görünür hale geldiği bu katliamda, yaşamın yeniden üretimi daraltılırken, ölümün üretimi teknolojik ve finansal olarak genişletiliyor. Evlerinden edilmiş Gazzeliler için kurulan çadır........

© Evrensel