Soma’da İmbat Madencilik’e ait ocakta beş işçinin yaşamını yitirdiği göçüğün ardından yine aynı cümleyi duyacağız: “Kazanın nedeni araştırılıyor.” Elbette araştırılmalı. Ama yalnız göçüğün meydana geldiği yere değil, kömürün nasıl üretildiğine de bakılmalı. Çünkü yeraltında yaşanan bir göçüğü “tavan çöktü” diyerek açıklayamayız. Tavanın davranışı jeolojiyle, üretim yöntemiyle, açılan boşlukla, ilerleme hızıyla ve tahkimatla birlikte şekillenir. İşçinin hangi koşullarda ve hangi üretim temposunda çalışacağına ise şirket karar verir. 1 Ekim’deki göçükte beş işçi yaşamını yitirdi. İşçilerin ve Bağımsız Maden-İş’in aktardığına göre kaza yeni üretime alınan Doğu-5 panosunda meydana geldi. Henüz bilirkişi raporu yok. Dolayısıyla bugün “kaza şu nedenle oldu” demek için erken. Ama hangi soruların sorulması gerektiğini biliyoruz.

Arkada kalması gereken basınç öne mi taşındı?

İmbat’ın kendi verdiği bilgiye göre ocakta “geri dönümlü arkadan göçertmeli üç katlı tam mekanize uzun ayak” yöntemi kullanılıyor. Tahkimat sistemi tam mekanize hidrolik şilt tahkimat. Bu yöntemde göçertme üretimin bir parçası. Kömür alındıkça hidrolik şiltler ilerliyor, arkada bırakılan alan kontrollü biçimde göçertiliyor; işçinin bulunduğu alanın ise şiltlerin altında korunması gerekiyor. Doğu-5’e ilişkin ilk saha değerlendirmesi, arkadan oturtmanın yarattığı basıncın tavanı öne doğru itmiş olabileceği yönünde. Eğer öyleyse yanıtlanması gereken soru açık: Arkada kalması gereken göçme etkisi ve tavan yükü neden çalışma alanına taşındı? Bunu kazadan önceki kayıtlar gösterebilir: Ayağın günlük ilerlemesi, arkadan alınan kömür miktarı, hidrolik şiltlerin basınçları ve tavan hareketine ilişkin işçi ve nezaretçi........

© Evrensel