Bugün 6 Şubat. Koca üç deprem Pazarcık, Hatay, Elbistan ve geçen üç yıl.

Erzincan, Erzurum, Muş, Van, Adana, Adapazarı, Düzce, Elâzığ, Malatya, Maraş, Hatay, İzmir, İstanbul… depremlerin hepimiz doğrudan dolaylı tanığıyız, kimimiz en odağında kimimiz biraz daha uzaktan yaşadık yaşıyoruz.

Ben de bireysel olarak çeşitli depremler yaşadım ama 2023’te yaşadıklarım öncekilerden çok farklı idi.

2023 depremleri depremin şiddeti veya jeolojik bakımından değil ama başka pek çok bakımdan farklı bir afet oldu. Bugünkü sorum, 2023 depremlerinin öncekilerden farkının ne olduğudur.

2023 depremlerinde gündeme gelen olaylardan biri Adıyaman’da aralarında KKTC’li öğrenciler ve tur rehberlerinin de bulunduğu 72 kişinin yaşamını yitirdiği Grand İsias Otelinin yıkılması ve davaya ilgi oldu. Adıyaman 1. Ağır Ceza Mahkemesi, tam da bu hafta kamu görevlisi sanıkların eylemlerinin neden ‘olası kast’ değil de ‘bilinçli taksir’ kapsamında değerlendirildiğine yönelik gerekçeli kararını açıklamış. Gerekçeli kararda; Adıyaman’ın deprem risk haritasının zamanla az riskli bölgeden yüksek riskli bölgeye değiştiğine, 6 Şubat’taki 7.7 ve 7.6 büyüklüğündeki depremlerin şiddetine ve bu büyüklükte bir depremin yakın tarihte yaşanmamış olmasına, sanıkların çoğunun Adıyaman’da ikamet etmesine ve ruhsat ile yapı kullanım izni tarihleriyle deprem tarihi arasındaki süreye dikkat edildiği, bu gerekçelerle kamu görevi bakımından sanıkların ‘olası kast’ değil de ‘bilinçli taksir’ kapsamında yargılandığı/cezalandırıldığı ifade edilmiş.

Mahkeme, açıkça olmasa da, 2023 depremi sonrası yıkımları doğal bir afet olarak tanımlamış bulunuyor. Bu da tüm siyaset, ahlak, adalet ölçütlerini, değerlendirme biçimlerini değiştiriyor.

Peki, yaşanan afet doğal afet miydi sosyal siyasi bir afet miydi?

Mahkemenin “öngörülemezdi” gerekçesini ben de bir türlü öngöremiyorum.

Depremleri öngörebiliyordum da deprem sonrası o gün bugündür yaşananların, yapılanların pek çoğunu öngöremedim, ancak hepimiz öngöremediğimiz çok şey gördük, görmeye de devam ediyoruz.

Mahkemenin kararında da öngöremediklerimiz var, maalesef öngördüklerimiz de hukuka, adalete yönelik çok soru oluşturuyor.

2023 depremlerinde depremlerin şiddeti değil ama depremde yaşanacaklara yapılacaklara dair öngöremediğimiz çok şey oldu, öngöremediğimiz çok şey yapıldı yaşandı. Depremde birincil roldeki AFAD işi organize edemedi, doğrudan arama kurtarma güvenlik rolü olacak asker bile alana sokulmamaya çalışıldı. Kızılay çadır satmaya kalktı. On binlerce insan günlerce AFAD ekibi bekledi, yaralısına cenazesine ulaşmak için adam aradı, tanıdık aradı, desteği olabilecek kurum kuruluş aradı,........

© Evrensel