Türkiye’nin bu dönemde ihtiyaç duyduğu şey, daha gürültülü kahramanlar değildir. Daha çok alkışlanan, daha çok konuşan, daha çok taraf toplayan figürler de değildir.

Uzun bir süredir Türkiye’de rol model denilen şey, emeğin, sabrın ve hak edilmiş saygınlığın karşılığı olmaktan çıktı. Sahneye çıkan, alkışlanan, örnek gösterilen portrelerin büyük bölümü kolay para kazananlar, kolay meşhur olanlar, sonradan görmeler, sırtını güce ya da devlete yaslayanlar ve hak edilmemiş bir saygınlığın gölgesinde dolaşanlardan oluşuyor. Kısacası ekmeksiz, sahici bir üretim yapmayan; alın teri yerine görünürlüğü, liyakat yerine himayeyi, zerafet yerine gösterişi koyan insan tipleri, toplumun önünde ve toplumu yönlendirecek konumda duruyor. Bu tablo tesadüf değil. Yıllar içinde biriken bir alışkanlığın, bir teşvik düzeninin ve bir zihniyet kaymasının sonucu. Ve bu böyle devam edemez. Hele yoksulluk sınırının yüz yirmi üç bin lira gibi bir eşikte konuşulduğu, toplumun çok büyük bir kesiminin geçim derdiyle boğuştuğu, kutuplaşmanın ise neredeyse her konuşmayı taraf tutmaya indirdiği bir dönemde hiç devam edemez.

Rol model, bir toplumun kendine baktığı aynadır. Çocuk hangi davranışı övüldüğünü görürse onu taklit eder. Genç, kimin yükseldiğine bakar ve yolunu ona göre çizer. Yetişkin ise kendi emeğinin karşılık bulup bulmadığına göre ya umudunu korur ya da kısa yoldan vazgeçer. Bugün o aynada görünen manzara bozuk. Kolay para, sanki zekânın ve cesaretin nişanesiymiş gibi sunuluyor. Bir gecede şöhret, sanki emek verilmiş bir birikimin doğal meyvesiymiş gibi alkışlanıyor. Sonradan görme tavır, zarafetin yerini almış durumda; çünkü zarafet yavaştır, gösteriş ise anlıktır. Sırtını güce yaslayan, hukuku eğip büken, adaletin önüne ilişkiyi koyan figür ise çoğu zaman “iş bitirici” diye anılıyor. Hak edilmemiş saygınlık da bunun üzerine geliyor: unvan var, makam var, görünürlük var; fakat gerisinde taşınmış bir yük, verilmiş bir hesap, üretilmiş sahici bir değer yok. Toplum bu portreleri izledikçe, emeğin değersiz, liyakatin gereksiz, haksızlığa........

© Elips Haber