menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Sümerbank ve Etibank ‘uygarlığın temeli burada atıldı’ mesajı gibi görünüyor

26 0
23.06.2026

ELA, “Boksör” lakaplı gazeteci arkadaşına evindeki belge ve kitaplardan bazı arkeolojik gerçekleri anlatmaya koyuldu:

Yunanlılar, yüzyıllar boyunca Avrupa’ya kendilerini “Batı Uygarlığı”nın başlangıcı ve beşiği gibi tanıttı. Kendilerinden önceki uygarlıklardan öğrendiklerini ve devraldıklarını tamamen kendi buluşları gibi pazarladı.

Batılı dostları da bu yalanı sadece kabullenmekle kalmadı, katlayarak halklarına yaydı.

Ünlü İtalyan fizikçi Carl Rovelli’nin son kitabından bir bölümü aktardı:

“Şimdiki Türkiye’nin kıyısında olan Yunan kenti Miletos’ta 2 bin 600 yıl önce yaşamış olan Anaksimandros, fizik, coğrafya, meteoroloji ve biyolojinin temellerini attı.”

Bu noktada şu soruyu sordu:

-          Bu ne demek?

“Daha önce bu alanlarda hiç kimse düşünmemiş, yazmamış, çizmemiş, özetle; bilimsel düşünceyi ve yaklaşımı, Anaksimandros, hocası Tales ve aynı dönemlerde Batı Anadolu’da yaşamış bir avuç Grek filozofa borçluyuz” demek.

Ela, bir başka kitabı açtı, altını çizdiği bölümü okudu:

20. yüzyılın en ünlü İngiliz filozofu, tarihçisi ve matematikçilerinden Bertrand Russel, kategorik olarak ne iddia ediyor: “Teolojiyle bilim arasında olan felsefe… MÖ 6. yüzyılda Yunanistan’da başlamıştır.”

-          Bu tamamıyla yanlış mı?

Ela, anlatmayı sürdürdü:

Batı Antik Yunan kentlerinde bir canlanmadan, gelişmeden, sıçramadan bahsedebiliriz ama bir başlangıçtan, beşikten asla. Çünkü bunun gerçeklerle alakası yok.

Rovelli ve Russel’ın söz ettiği dönem, MÖ 6. ve 5. yüzyıllar. Bu dönemde güya Yunanlılar felsefenin, bilimin, matematiğin, astronominin, özetle bilimsel düşüncenin temellerini atmışlar.

Halbuki onlardan önce, kısmen de onlarla örtüşen zaman diliminde, aynı bölgede yaşamış olan Luviler, aynı Anadolu coğrafyasında güçlü bir imparatorluk kurmuş olan Hititlerle birlikte köprü görevi yapmışlardır.

Soruyla arkadaşının dikkatini çekmeye çalıştı:

-          Kimler arasında?

Anlatmaya devam etti:

Mısır’da kurulmuş imparatorluklar, Mezopotamya’daki Sümer ve Akad İmparatorlukları ile bunlardan yüzlerce, hatta binlerce yıl sonra Anadolu’ya göç etmiş Yunan kavimleri arasında.

Mısır ve Mezopotamya ile Luviler arasında gidip gelen kervanlar, kumaş, maden, cam, alet, değerli taşlar, pişmiş kil tabletlere işlenmiş ticari belgelerin yanı sıra bilim ve ilim de taşımışlar.

Araya yeniden soru sıkıştırdı:

Mısır, Sümer ve Akad İmparatorluklarında yeşermiş astronomi, matematik, tıp, hukuk gibi…

Sonra bunları kanıtlarıyla anlatma konusunda yaşanan sıkıntı üzerinde durdu:

-          Depolardaki yüzlerce Luvi tabletinden bazılarında bilimsel........

© Ekonomim