Klimanın politik ekonomisi
Avrupa geçen haftaki sıcak havaların ardından ölülerini sayıyor. 2023’te, nispeten daha hafif geçen sıcak hava dalgasında 60 bin kişi feci şekilde can vermiş. Özellikle yaşlılar, Avrupa’nın ortasında klimaya ulaşamadıkları için hayatını kaybediyor. Klima artık modern hayatın gereği haline geldi. Peki, Kuzey Avrupa’da klima neden yaygın değil? Araştırınca, geçen hafta ekonomide üretim yerine hizmetlerin öne çıktığına dair yaptığım tespitime daha çok güvendim. Gelin, tartışalım.
Çin, klimayı da bir meta haline getirmeyi başardı
Aslında bundan yirmi yıl önce öyle her yerde klima olmazdı. En azından Ankara’da durum böyleydi. Evlerde klima kullanılmazdı. Ofislerde de klima ofisin tamamında değil, statü göstergesi olarak makam odalarında ve misafire hürmeten toplantı odalarında olurdu. 2010’larda bu durum değişti. Önce ofislere, sonra evlere patır patır klimalar takılmaya başladı. Evet, havalar son yirmi yılda biraz ısındı ama klimaların artık neredeyse her yerde olmasının asıl sebebi başka.
Klima fiyatları, 2017’den önceki 20 senede küresel ölçekte reel olarak yüzde 50 oranında düşmüş. Peki nasıl? Çin’deki klima üretimi sayesinde. Bugün dünyada yeni takılan her 100 klimanın 84’ü Çin’de üretiliyor. Çin, birçok üründe olduğu gibi klimayı da bir meta haline getirmeyi başardı. Peki, klima üretimi bu kadar kolaylaşmış ve ucuzlamışken Avrupalılar neden hâlâ hayatlarını sıcaktan kaybediyor?
Avrupa kural değiştirdi, usta arzında sorun oluştu
Küreselleşme sayesinde klima üretimi ucuzladı. Ama klimayla ilgili hizmetler göreli........
