Farklı açılardan Venezuela operasyonu ekonomisi
Geçtiğimiz hafta sonu, Amerika Birleşik Devletleri’nin Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’ya yönelik operasyonu dünyayı farklı bir boyuta taşıdı: Kural bazlı ekonomiyi çoktan terk etmiştik, şimdi kural bazlı siyaseti de terk ettiğimiz yeni bir döneme girdik.
İşin uluslararası hukuk, egemen bir devlete müdahale boyutu bir yana ki aslında bir yana bırakılmayacak kadar önemli bir konu olsa da Venezuela müdahalesi küresel ekonomi açısından çok fazla şey ifade ediyor.
Venezuela dünyanın en büyük kanıtlanmış petrol rezervlerine sahip bir ülke (yaklaşık 303 milyar varil). Venezuela derken; dünya petrol rezervlerindeki payının yaklaşık yüzde 17-18 civarında olduğu dev bir enerji ülkesinden bahsettiğimizi unutmayalım.
Fakat buna karşılık Venezuela’nın dünya petrol üretimindeki payı oldukça küçük. Rakamla ifade etmek gerekirse, toplam küresel ham petrol üretiminin yaklaşık yüzde 1’inden azını karşılıyor. Venezuela’nın petrol üretimi 2023 yılında toplam dünya petrol üretiminin yaklaşık yüzde 0,919’unu oluşturdu.
Operasyon öncesi, üretilen petrolün de çok büyük kısmı Çin’e satılıyordu. Hem de çok düşük fiyatlara. Çin’in bu düşük maliyetli enerji kaynağı, Çin açısından büyük bir maliyet rekabeti sağlamasının da temellerinden biriydi.
Ülke sadece petrol kaynakları açısından değil, doğal gaz ve stratejik metaller konusunda da zengin. Burada küçük bir virgül koyup üzerinde çokça konuşulmayan stratejik metallere bakmakta fayda var.
Bir metal, iki faktörün birleşimine bağlı olarak "stratejik" olarak sınıflandırılıyor:
Bu iki faktörden biri ‘yüksek önemlilik’. Bu tür metaller alternatifleri olmayan benzersiz fiziksel özelliklere sahip olan metaller olarak sınıflandırılıyor. Örneğin, aşırı ısı direnci, yüksek manyetizma veya korozyon direnci gibi unsurlar........
