menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Yapay zekâda yeni savaş alanı: Model katmanı

10 0
23.06.2026

Bugüne kadar yapay zekâ ihracat kısıtlamaları denince akla donanım gelirdi. Daha önce yapay zekâ rekabetinde daha çok çipler, veri merkezleri ve donanım kısıtlamaları gündeme gelirken, bu kararla doğrudan gelişmiş model erişiminin de ulusal güvenlik gerekçesiyle sınırlandırılabileceği ortaya çıktı.

Türkiye'de fintek ve finans kuruluşlarının önümüzdeki dönemde çoklu model stratejilerine, yerel veri katmanlarına, açık kaynak alternatiflere ve model bağımlılığını azaltan mimarilere daha fazla yatırım yapması beklenebilir. Bu yaklaşım yalnızca finans sektörü için değil, kamu hizmetleri, savunma, sağlık ve üretim gibi kritik alanlarda da geçerli.

    Yıllarca şu söylendi: Yapay zekâ yarışında asıl rekabet enerji, çip ve veri merkezi katmanlarında yaşanır. Model geliştirmek ise o kadar pahalıdır ki, birkaç teknoloji devi ve birkaç ülke dışında bu alana girmenin anlamı yoktur. Bu söylem yanlış değildi — ama artık eksik.

Geçtiğimiz günlerde ABD hükümeti, Anthropic'in en gelişmiş iki modeli olan Fable 5 ve Mythos 5'e yabancı uyrukluların erişimini acil ihracat kontrol direktifiyle kapattı. Trump yönetimi, yabancı hükümetlerin, şirketlerin ve bireylerin en güçlü Anthropic yapay zekâ araçlarını kullanmasını tamamen yasakladı. Kararın kapsamı şaşırtıcı genişlikte: talimat yalnızca ABD dışındaki kullanıcıları değil, ABD içinde yaşayan yabancı uyrukluları ve hatta Anthropic'in yabancı uyruklu çalışanlarını da kapsıyor. İngiltere gibi köklü ABD müttefikleri dahi bu yeni ihracat kuralı kapsamında şirketin en iyi teknolojisine doğrudan hiçbir şekilde erişemiyor.

Peki bu karar neden bu kadar önemli?

 Çipten modele: Kontrolün kayması

Bugüne kadar yapay zekâ ihracat kısıtlamaları denince akla donanım gelirdi.........

© Ekonomim