19 Mart’tan 1 yıl, İran’a saldırıdan 1 ay önce ödemeler dengesinin hali
Dış ticaret açığındaki artışın ana kaynağı enerji ve altın harici ticaret. Şubat 2025’te enerji ve altın hariç dış ticaret dengesi 5.79 milyar dolar fazla vermişti, bu fazla 2026 Şubat’ına gelindiğinde 7,2 milyar dolar açığa dönüşmüş durumda.
Şubat ayı ödemeler dengesi verileri önemli bir eşikte yer alıyor: Ülke siyasetini ve ekonomisini ciddi ölçüde etkileyen 19 Mart operasyonunun üzerinden 12 ay sonrası ile İran savaşının hemen öncesi.
Geçen yıl 19 Mart’ta Cumhurbaşkanı adayı ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanmasıyla ateşlenen siyasi operasyonlar, ödemeler dengesi sermaye hareketlerinde hem yabancıların hem de yerleşiklerin tutumlarında sert hareketlere yol açtı. Bu, başta CHP kurultay davası olmak üzere CHP’ye yönelik siyasi operasyonlarla da devam etti.
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a başlattığı saldırı ile başlayan İran savaşı da sermaye hareketlerinde benzer dalgalanmalar yarattı. Savaş, hem enerji fiyatlarını artırdığı için hem de ihracatı ve turizmi etkilediği için cari açık tarafında da riskler ve belirsizlikler yaratıyor.
Bu açılardan kritik bir noktada bulunan şubat ayı ödemeler dengesi verilerini 12 aylık toplam sonuçları itibarıyla değerlendirdiğimizde ortaya çıkan görünüm şöyle:
- Cari açık, bir yıl öncesine göre ikiye katlanmanın da ötesine geçerek yüzde 113’lük bir artışla 35.45 milyar dolara tırmandı.
- Cari açıktaki bu artışta dış ticaret açığı ile yabancıların kâr transferindeki artış belirleyici oldu. Cari açık 18.83 milyar dolar artarken buna dış ticaret açığındaki artışın katkısı 15.17 milyar dolar, yabancıların kâr transferindeki artışın katkısı da 4.34 milyar dolar oldu. Dış ticaret açığı yüzde 26,2 artarak 73.17 milyar dolara çıkarken, yabancıların kâr transferi de yüzde 15,3 artarak 32.66 milyar doları buldu. Bu süreçte yabancıların kâr transferi........
