Efsanevi Fed başkanlarından Alan Greenspan (6 Mart 1926 – 22 Haziran 2026), bu hafta pazartesi günü 100 yaşında hayatını kaybetti. Bu haftaki köşemi hem kendisini daha yakından tanıtmak hem de genç nesillere ilham olması adına Alan Greenspan’e ayırmak istedim.

Maestro lakaplı (orkestra şefi) Alan Greenspan için sanırım herkesin üzerinde uzlaşacağı nokta, Fed’in en çok ses getiren ve en çok tartışılan başkanlarından biri olması.

Alan Greenspan, 1987’den 2006’ya kadar görev yapan ve ABD ekonomisinin tarihindeki en uzun genişleme dönemine taşıyan, “ekonomi bilgesi” olarak sıkça övülen Fed’in 13. Başkanı. Bir başka efsane Başkan Paul A. Volcker’ın (1979-1987) da halefi.

Gazeteci Bob Woodward, 2000 yılında kaleme aldığı; Maestro: Greenspan’in Fed’i ve Amerikan Ekonomik Patlaması (Maestro Greenspan’s Fed and the American Boom) başlıklı kitapta ona “maestro” yakıştırmasını yapınca, bu lakapla anılmaya başlandı.

Greenspan, ekonomi alanındaki lisans, yüksek lisans ve doktora derecelerinin tamamını New York Üniversitesi’nden (NYU) aldı. Doktora derecesini almadan önce, 1950’lerin başında Columbia Üniversitesi’nde, daha sonra Fed Yönetim Kurulu Başkanı olacak (1970-1978) Arthur Burns’ün gözetiminde ekonomi eğitimi aldı. 1974-1977 yılları arasında Başkan Gerald Ford döneminde Başkanlık Ekonomik Danışmanlar Konseyi’nin başkanlığını, 1981-1983 yılları arasında ise Sosyal Güvenlik Reformu Ulusal Komisyonu’nun başkanlığını üstlendi. Ayrıca, Başkan Ronald Reagan’ın Ekonomi Politikası Danışma Kurulu’nda üye olarak yer aldı ve Kongre Bütçe Ofisi’ne danışmanlık yaptı. Fed Başkanlığı boyunca kendisini Fed Başkanlığına taşıyan Ronald Reagan ve sonrasında George H.W. Bush (Baba Bush), Bill Clinton ve George W. Bush (Oğul Bush) ile çalıştı.

Resmi verilerin ötesine bakarak bir anomaliye odaklandı

Greenspan, yaklaşık 20 yıla yaklaşan görev süresi boyunca son derece çalkantılı bir ortamda ekonomiyi yönetti. Görev süresi içerisinde neredeyse başına gelmedik kalmadı. 1987 yılındaki borsa çöküşünü, 1990-92 ve 2001-02 yıllarındaki göreceli hafif resesyonları, 2000 yılındaki dot-com balonunu ve ardından gelen çöküşü, 11 Eylül 2001 terör saldırılarının ekonomik etkilerini, hızla büyüyen federal bütçe açığını ve artan tüketici borçlarını yönetmek durumunda kaldı.  Görev süresi boyunca, iki ABD resesyonu, 1997 Asya finansal krizi ve 11 Eylül 2001 terör saldırıları dahil olmak üzere, büyük ekonomik etkileri olan çeşitli olaylar sırasında Fed’e liderlik etti. Bütün bunlar yaşanırken, döneminin belirgin özelliklerinden biri, 1990’ların kayda değer ekonomik canlanmasıydı.

Greenspan, geçmişe dönük ve genel toplam niteliğindeki resmi verilerin ötesine bakarak........

© Ekonomim