New York haftası COP31’in resmi müzakeresi değil. Fakat Antalya’ya hangi beklentilerin taşınacağını belirleyebilir. Bu yüzden New York'tan gelecek açıklamaları üç ayrı sütunda okumak gerekir: Hedef, kaynak, uygulama. Birinci sütunun dolu olması, diğer ikisinin de dolu olduğu anlamına gelmez.

İklim Haftası ile BM Genel Kurulu bu hafta New York’ta buluşuyor. Birinin odağında eylem, diğerinin gündeminde güven var. Antalya’daki COP31 ise uygulama sözü veriyor. Üç kelime arasındaki mesafe, bugün iklim siyasetinin asıl meselesi.

Gelişmekte olan ülkeler, kendilerinden daha hızlı dönüşüm istenirken, ihtiyaç duydukları kaynağın hangi koşullarda geleceğini bilmek istiyor. Yatırımcılar öngörülebilir kurallar arıyor. Çalışanlar geçişin maliyetinin yalnızca kendilerine yüklenmeyeceğini görmek istiyor. İklim krizinden en ağır etkilenen toplumlar ise uyum ve kayıp zarar finansmanının büyük enerji yatırımlarının gölgesinde kalmamasını bekliyor.

       New York’ta bu hafta iki sahne var. İlki Climate Week NYC. Odağı enerji, etki ve eylem. Şirketler, yatırımcılar, şehirler ve sivil toplum kuruluşları burada hangi dönüşümü finanse ettiklerini, hangi teknolojiyi büyüttüklerini, hangi hedefe bağlandıklarını anlatacak.

Diğeri, BM Genel Kurulu. Genel Kurul’un bu yılki teması: “Güveni yeniden tesis etmek, dönüşümü yönetmek: Herkes için sonuç üreten bir Birleşmiş Milletler.” Üstelik iklim bu temanın kenar süsü değil; doğrudan iklim eylemi ve adil geçiş için üst düzey bir toplantı da yapılacak.

Bir tarafta eylem, diğer tarafta güven. Kasımda Antalya’da düzenlenecek COP31’in iddiası ise uygulama. Bu kelimeler birbirini tamamlıyor. Fakat aralarındaki ilişki sandığımız kadar kolay değil. Eylem için yatırım gerekiyor. Yatırım için öngörülebilirlik ve risk paylaşımı. Güven içinse geçmiş vaatlerin tutulduğuna dair kanıt.

New York haftası, Antalya öncesi zincirin halkalarının ne kadar sağlam olduğuna dair ipucu verecek.

Rakam tek başına güven üretmez

Önce ölçeği koyalım. Küresel iklim hedeflerine ulaşmak için 2030'a kadar yılda 6 trilyon doları aşan yatırım gerekiyor. Bugün gerçekleşen iklim finansmanı ise bunun üçte biri civarında.

Bakü’deki COP29’da gelişmiş ülkelerin öncülüğünde, gelişmekte olan ülkelere sağlanacak iklim finansmanının........

© Ekonomim