menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Savaş ve gerçeğin infazı

37 0
18.03.2026

Bugünün dünyasında savaşı anlamak için artık yalnızca askeri strateji teorileri yeterli değil. Aynı zamanda iletişim teorisine, bilgi ekolojisine ve gerçekliğin nasıl üretildiğine bakmak gerekiyor.

 Klasik propaganda yalan üzerine kuruluydu ve bir şekilde çürütülebiliyordu. Bugün ise çok daha karanlık bir işlevle karşı karşıyayız. Bilgi savaşları artık doğruyu çürütmekle uğraşmıyor, doğrudan gerçeğe erişim kapasitemizi tahrip ediyor.

    “Savaş, politikanın başka araçlarla sürdürülmesidir.”

İki yüzyıl önce Prusyalı General Carl von Clausewitz, savaşı böyle tanımladığında, şiddeti salt bir fiziksel eylem olmaktan çıkarıp, politik ve felsefi bir zemine oturtmuştu.

Ona göre şiddet, politik bir hedefe ulaşmak için kullanılan bir araçtan ibaretti. Ancak bugün bu klasik tanım, yapay zekâ ve alternatif gerçeklik çağında adeta can çekişiyor. Savaş ile politika, sivil ile askeri, barış ile çatışma arasındaki o net sınırlar artık birer hayaletten ibaret.

Savaşlar artık sadece fiziksel değil. Üstüne, kesintisiz. Siber saldırılara, enerjinin silah haline getirilmesine ya da seçimlere yapılan algoritmik müdahalelere bakın. Savaş, sürekli arka planda çalışır durumda. Politika da bu arka planda işliyor. Ekonomik abluka, teknoloji destekli manipülasyon ve sıcak çatışma artık bu durumun ayrılmaz parçaları.

Bugünün en kritik dönüşümlerinden biri, anlatılar üzerinden kurulan ‘gerçek’ olgusunun silah haline gelmesi. Artık, üzerinde anlaşılabilecek ortak bir gerçeklik yok. ‘Gerçek’ üretiliyor ve dolaşıma sokuluyor.

Klasik propaganda yalan üzerine........

© Ekonomim