Dış ticarette resmi olmayan verileri Ticaret Bakanlığı TÜİK’ten bir ay önce açıklıyor ve gidişatın zaten tahmin edilmekte olan yönü ortaya çıkıyor. Tahmin edilen yönün ne olduğu belli; ihracat az artacak ya da azalacak, ithalat ise daha yüksek oranda artış gösterecek.

Nitekim mart ayının verileri de bu yönde geldi…

İhracat geçen yılın aynı ayına göre yüzde 6,4 azaldı. İthalat yüzde 8,2 artış gösterdi. Bunun sonucunda dış ticaret açığında yüzde 56’lık bir artış görüldü.

İlk çeyrekte ise ihracat yüzde 3,2 gerilerken ithalat yüzde 4,7 arttı, dış ticaret açığında da yüzde 27,5 oranında artış yaşandı.

TÜİK verilerine göre son bir yıldaki ihracat 271,2 milyar dolar düzeyinde. İthalat 369,5 milyar dolar oldu, dış ticaret açığı da 98,3 milyar dolarla 100 milyar dolara dayandı.

Peki bu yılın tümü için dış ticarette hedefler neydi, o verileri hatırlayalım…

2026-2028 dönemi orta vadeli programında bu yılın ihracatı 282 milyar, ithalatı 378 milyar dolar olarak öngörüldü. Buna göre ticaret açığı da 96 milyar dolar olacaktı.

Savaş hesapları bozdu

Aslında şöyle demek galiba daha doğru:

“Savaş kimlerin hesabını bozmadı ki Türkiye’ninkini bozmasın!”

Bu yıl ihracatta zaten çok yüksek bir artış beklenmiyordu, artık geçen yılki düzeyi korumak bile başarı sayılacak. Bunda bir dizi etken rol oynayacak tabii ki ama en önemlisi daralan pazarlar. Tüm ülkeler olanı koruma dürtüsüyle hareket ederken, tüketimi ister istemez kısarken Türkiye’nin pazar kaybetmemesi mümkün mü?

Dolayısıyla ihracatta bir miktar kayıp yaşanacağı ortada.

Diğer yandan özellikle enerjideki pahalanma yüzünden aynı miktarda ithalata daha fazla döviz ödemek gerektiği de ortada. Bu yüzden dış ticaret açığı başlangıçta öngörülen 96 milyar doların epeyce üstüne çıkacak, zaten mart sonundaki yıllıklandırılmış veriye göre çıktı bile.

Üstelik ilk çeyrek verisinin ilk iki ayında savaşın etkisi yok.

Cari açığa etki yaklaşık 9 milyar

Dış ticaret açığı ödemeler dengesinde daha farklı tanımla dikkate alınıyor. TÜİK’in 11,2 milyar dolar olarak açıkladığı ticaret açığı bu tanım farklılığının etkisiyle mart ayında cari işlemler dengesine yaklaşık 9 milyar dolar olarak yansıyacak.

Böylece ilk çeyrekte cari açık 23-24 milyar dolara, mart sonundaki yıllık........

© Ekonomim