Canlı Yayın Tekrarları

Popüler Kültür Tiyatro Sinema Müzik

Burcu Bayer yazdı: Lüzumsuz Adam Ne İşe Yarar?

BB Burcu Bayer · 22 Ağustos 2026 • 3 Dakika 40 Saniye · 0 yorum

LÜZUMSUZ ADAM NE İŞE YARAR?

Bir metinle karşılaştığımızda bize ne olur? Metni mi okuruz, yoksa metnin aynasında kendimizi mi? Yazar bize metni, anlatısı, sembolleri ve metaforlarıyla taarruzda bulunurken, biz okurların cephanesinde neler vardır? Çocukluğu, geçmişi, değerleri, dünya görüşü mü? Ne olur da bir cümle karşısında kurşun yemişe döneriz, bir benzetme bizi lal eder, bir mısranın güzelliği karşısında gözlerimiz dolar, yüreciğimizde bir serçe öter? Sahi, biz neden edebiyat okuruz?

Daha gençken, böyle perdahlı soruların peşine düşüyor insan. Kendi okuma serüveninde yüksek bir anlam arıyor. Aslında hep bir anlamı arıyor da yalnız büyük sorular sorarsam doğru cevabı bulurum sanıyor. Sonra, birdenbire, bir akşamüstü mesela, Sait Faik okuyunca bambaşka bir soru düşüyor aklına: İnsan niye anlatır? Böyle iştahla, böyle detayla, böyle sıradan insanları neden anlatır insan? Hikâye aramak için neden biteviye kahvehanelerde, balıkçı kahvelerinde, Beyoğlu’nda, Haydarpaşa’da, orada burada dolanır durur? Anlatmak için yaşamak nasıl bir hayat tecrübesi acaba? Bir hikâye, bir ilginçlik bulurum diye yan masalara kulak kabartmak mesela? Anlatmaya yazgılı olmak nasıl bir deneyimdir?

Modern Türk Edebiyatının tam tamına aylak adamı, flanörü olan Sait Faik, kendisini “lüzumsuz bir adam” olarak görmekte. Toplumun beklentilerine uymayan, ne babasının istediği gibi tüccar ne annesinin istediği gibi hariciyeci olabilen, kiralarla geçinen, mesaili bir iş tutmamış, evlenmemiş bir avare. Elleri pardösüsünün cebinde sokağa fırlayan bir şehir gezgini.

Sait Faik’in öykülerinde yüksek sosyetenin, kibar zümrenin, cemiyetin tanınır simalarının esamesini okumayız. Bu yönüyle dandy’lerden, bobstil’lerden ayırır kendini. Açın bakın, balıkçılar, çingeneler, nasipsizler, benzi soluk delikanlılar, potini yırtık çocuklar, Haydarpaşa’da trenden inmiş ellerinde tahta bavullar ve sandıklarla göçmenler, Rum kızları, vapura yetişmeye çalışanlar… Sait Faik’in anlatmak için seçtiği karakterler bunlardır: Önemsiz simalar,........

© Edebiyat Burada