menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Ahmet Günbaş yazdı: Bir Kurtuluş Savaşı Destanı

30 0
21.10.2026

Canlı Yayın Tekrarları

Popüler Kültür Tiyatro Sinema Müzik

Ahmet Günbaş yazdı: Bir Kurtuluş Savaşı Destanı

AG Ahmet Günbaş · 21 Ekim 2026 • 4 Dakika 52 Saniye · 0 yorum

Kurtuluş Savaşı’mızla ilgili destanlar ne yazık ki genelde nesnel değerlendirmeden yoksundur. Bu konuda en sağlam temeli Kuvayı Milliye Destanı ile Nâzım Hikmet’in attığını, daha doğrusu tarihsel maddeci bakışıyla önemli bir boşluğu doldurduğunu söyleyebiliriz. Ardı sıra Fazıl Hüsnü Dağlarca ile Cahit Külebi’nin çabaları aynı gerçekliğe eklenebilir. Arada coşku ve abartıdan ibaret hamasi çığlıklara yenik düşenler çoğunluktadır. Oysa bir destan sadece gerçekliğinden kopuk kavramlarla değil, her türlü mihnete karşı can kan pahasına örgütlenen bir halkın yeniden var olma çabasını duyumsamakla yazılır. Hamdi Topçu’nun kaleme aldığı Akşehir’den Dumlupınar’a / Yedi Gün-Yedi Gece* adlı destanı da aynı bağlamda kutsal direnişimizden izler taşır.

Hiç kuşkusuz Akşehir, önemli bir karargâhtır bu aşamada. Atatürk, bizzat başkomutan olarak yönetmeye çalıştığı Büyük Taarruz düşüncesini burada geliştirip hazırlıklarını gözden geçirmiş, sonrasında maiyetindekilerle birlikte Şuhut’a giderek kurtuluşun son kıvılcımını çakmıştır. Bu anlamda Kocatepe’den Dumlupınar’a akan kahramanlığın serüveni üç bölümde özetlenir destanımızda: Akşehir’den Kocatepe’ye, Dağlardan Ovalara, Dumlupınar’a Doğru…

Üç bölüm boyunca destanı destekleyen fotoğraflar, harekatın seyrini gösteren krokilerle altyazılar ve yapıtın sonuna eklenen sözlüksel metin, şiirsel söylemin altyapısını önemli ölçüde besler. Bir yerde olayların perde arkasını görür gibi oluruz. Keza şairin, nesnel bakışıyla öne çıkan anlatım tarzı da aynı bütünlüğe tabidir. Bir yerde gerçekliğin sahiciliğe dönüştüğü bir yapıtla karşı karşıya kaldığımızı belirtelim. Aslında hiçbir türe sığmayan olağanüstülükle yüklüdür kurtuluşun coşkusu. “Bilir miydin sen de / Masal mı / Şiir mi / Destan mı / Roman mıydı / Afyon ovasında kanla yazılan” (s:14) dizeleri bizi hem şaşırtır hem de çok farklı yönlere taşır. Özellikle şu iki dize, dün-bugün ekseninde yanıtını arar gibidir hâlâ:

Neyi döverdi demirciler?” (s:15)

Ancak kendinden emin bir ruh okuyucusu, yığınla nedeni sayıp döktükten sonra yine  iki dizeyle özetler kurtuluş ordusunun hedefini:

Yine ölürlerdi uğruna” (s:19)

Gayrı çoban ateşleri misali parlayan “Ol” Gece’deki neyin ışığıysa, siperdeki askerlerin gözüne vurmuş olmalıdır:

“Çakırözü’nden geçen dere

Ki cem olup iki harfle

Dolaştı siperden sipere

Evet, o parıltıdır bir ceviz ağacını konuşturan. Konuşturup bugünlere getiren. Nesnelerde biriken her ayrıntı ‘bir devrimin şifresini’ içinde barındırır ve unutulmaz kılar. Öyle ki bir anda........

© Edebiyat Burada