Belediye Gelirleri Ka­nunu’nun kırk beş yıllık vergilerinden biri olan Yangın Sigortası Vergisi, sessiz sedasız ye­ni bir ihtilaf alanı doğurdu. Bir büyükşehir belediyesi, 2025 yılından itibaren ka­mu yapım işleri için düzen­lenen İnşaat Bütün Riskler (all risk) poliçelerinden de bu vergiyi talep etmeye başladı; si­gorta şirketleri talebi reddetti. As­lında aynı soru yangın riskini de kap­samına almış tüm sigorta poliçele­ri için de geçerli olabilecektir. Konu şimdilik tek bir belediye ile ve tek bir poliçe türü ile sınırlı gibi görünse de, cevaplanmamış sorular yangın ris­kini kapsayan tüm sigorta poliçeleri nedeniyle herkesi ilgilendiriyor:

1 Yangın riskini de teminat altı­na alan bir inşaat all risk poli­çesi, kanun anlamında “yangın si­gortası” mıdır?

2 Öyleyse matrah nedir; toplam prim mi, yangına isabet eden kısım mı? Bu kısım poliçede ayrıca gösterilmemişse ne olacak?

3 Vergi inceleme yetkisi bulunma­yan belediyeler, Vergi Usul ka­nunu hükümleri çerçevesinde ver­gi dairelerinin isteyebileceği aktü­eryal döküm ve reasürans belgesi vb. belgeleri isteyebilir mi? Beledi­ye Gelirleri Kanununa göre incele­me yetkisi olmayan belediyeler ver­gi idaresinden mi -matrah takdiri için inceleme veya takdir komisyo­nu marifetiyle takdir-talebinde bu­lunacaklar?

4 “Yangın sigortası” kavramının içeriğini belirlemeye hangi ku­rum yetkilidir: sigortacılığın düzen­leyicisi SEDDK mı, Gelir İdaresi mi?

Önce vergiyi ve ihtilafın nasıl doğ­duğunu kısaca özetleyelim, sonra bu sorulara dönelim.

Vergi ne, ihtilaf nereden çıktı?

2464 sayılı Belediye Gelirleri Ka­nunu’nun 40’ıncı maddesi, beledi­ye sınırları ve mücavir alanlar için­deki menkul ve gayrimenkul mallar için yapılan yangın sigortaları dola­yısıyla alınan primleri yüzde on ora­nında vergiye tabi tutuyor. Verginin mükellefi sigorta şirketleri; matrah, yangın sigorta muameleleri dolayı­sıyla alınan primler.

Belediyenin tezi şu: İnşaat all risk poliçesi, doğası gereği, açıkça istis­na edilmeyen tüm ani ve beklen­medik riskleri kapsar; yangın da te­minat harici bırakılmadığı sürece koruma altındadır. Nitekim incele­diği poliçelerde yangın riski için ayrı muafiyet (tenzili muafiyet) tutarla­rı belirlenmiş durumdadır; ayrı mu­afiyet varsa, o riske isabet eden bir prim de vardır. Belediye, Vergi Usul Kanunu’nun 3’üncü maddesindeki gerçek mahiyet ilkesine dayanarak, belirleyici olanın poliçenin ticari adı veya branş kodu değil gerçek içe­riği olduğunu söylüyor; yangına isa­bet eden primin ayrıştırılıp beyan edilmesini, aksi halde toplam pri­mi matrah kabul edip cezalı tarhiyat yapacağını bildiriyor.

Sigorta şirketlerinin cevabı da net: Bu poliçeler yangın sigortası değildir. Verginin konusu yangın si­gortalarından alınan yangın primle­ridir; yangın sigortasının ne olduğu ise sigortacılık mevzuatı ve Yangın Sigortası Genel Şartları ile bellidir. Yangın branşı altında üretilmeyen........

© Dünya