Enflasyonun merkezi: Gı­da, konut ve ulaştırma

Mayıs verisinin en kritik nok­tası, enflasyonun vatandaşın vazgeçemeyeceği temel harcama gruplarında yoğunlaşmasıdır.

Yıllık artışlar şöyle:

-Gıda ve alkolsüz içecek­ler: 4,86

-Konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar: E,59

-Eğitim hizmetleri: P,06

-Lokanta ve konaklama: 1,59

Enflasyona yıllık katkı açısın­dan üç büyük grup öne çıkıyor:

-Ulaştırma: 5,63 puan

Bu üç kalemin toplam katkı­sı 20,30 puan. Yıllık TÜFE’nin 2,61 olduğu düşünülürse, enf­lasyonun yaklaşık üçte ikisine yakın bölümü gıda, barınma ve ulaştırma üçgeninden geliyor. Bu nedenle vatandaşın hissetti­ği enflasyon, manşet rakamdan daha ağırdır. Çünkü insanlar ön­ce gıdaya, kiraya, elektriğe, do­ğal gaza, ulaşıma ve eğitime para harcar.

2 Gıda aylık düştü ama sorun bitmedi

Mayıs ayında gıda ve alkol­süz içecekler aylık %0,48 geri­ledi. Bu olumlu bir gelişmedir ve genel enflasyonu -0,12 puan aş ağı çekmiştir. Ancak bu tablo ya­nıltıcı bir iyimserlik yaratma­malıdır.

Dünyada tahıl, gübre, enerji ve lojistik maliyetlerindeki baskı sürerken, gıdadaki bir aylık dü­şüşün kalıcı olup olmayacağı be­lirsizdir.

3 Asıl uyarı çekirdek enflasyonda

Mayıs verisinin en rahatsız edi­ci tarafı çekirdek göstergelerde­dir. İşlenmemiş gıda, enerji, al­kollü içkiler, tütün ve altın hariç B göstergesi aylık %2,87 arttı. C gös­tergesi ise aylık %2,92 yükseldi.

-Manşet enflasyon aylık %1,71 görünmektedir.

-Ancak temel fiyat eğilimi bu­nun oldukça üzerindedir.

-Gıda gibi bazı kalemlerdeki geçici düşüş manşeti aşağı çek­miştir.

-Hizmetler ve temel mal fiyat­ları hâlâ güçlü artış üretmektedir.

4 İran savaşı: Türkiye için enerji ve kur riski

İran savaşı Türkiye’yi dört ka­naldan etkiler:

-Petrol fiyatları: Akaryakıt, ulaştırma ve lojistik maliyetleri­ni artırır.

-Doğal gaz fiyatları: Elektrik, sanayi üretimi ve hane enerji fatu­ralarını etkiler.

-Cari açık: Enerji ithalat fatu­rası büyüdükçe döviz ihtiyacı ar­tar.

-Kur beklentisi: Jeopolitik risk ve cari açık baskısı TL üzerin­de baskı yaratabilir.

5 Dünya emtia fiyatları yeni bir enflasyon dalgası yaratıyor

Dünya Bankası, 2026’da genel emtia fiyatlarının , enerji fi­yatlarının ise $ artmasını bek­liyor. Brent petrol için 2026 orta­lama tahmini 86 dolar, olumsuz senaryoda ise 115 dolar seviyesine kadar çıkabilecek bir ris­kten söz ediliyor. Gübre fiyatlarında 1,........

© Dünya