Büyük bir yazardan yeni dünya düzenine dair itiraflar
"Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları" (Confessions of an Economic Hit Man) adlı kitabı ile ikon bir isim olan ABD’li ekonomist John Perkins ile ilham verici bir sohbet gerçekleştirdik. Perkins “Ekonomik bağımsızlığı korumanın ilk kuralı, truva atı niteliğindeki büyük ve şeffaf olmayan uluslararası borçlanmalara son derece temkinli yaklaşmaktır” diyor.
Bir kitap fuarı neden her yıl yapılır? İstediğimiz kitabı iki tıkla kapımıza getirebildiğimiz bir çağda neden binlerce insan kalkıp bir kongre merkezine gelir? Neden uzun imza kuyruklarında bekler? Neden aynı kitabı kitapçıdan değil de fuardan almak ister? Bu soruları kendime sık sık sorarım. Cevabı bu yıl Uluslararası 16. Kocaeli Kitap Fuarı’nda biraz daha net gördüm. İnsan kitabı sadece okumak istemiyor. Kitabın etrafında başka insanlarla buluşmak, aynı şeyi sevenlerle göz göze gelmek istiyor.
Yazarın sesini duymak, ona bir soru sormak, belki sadece elini sıkmak istiyor. Bu yılın teması “Romanların ve Hatıratların İzinde”ydi. Geçmişi tarihî romanlar ve hatıratlar üzerinden, farklı kaynaklardan okumaya davet eden bir tema. Buradan şunu çıkarıyorum: Fuar kitapları bir araya getirdiği kadar hafızaları da bir araya getiriyor. Okurun hafızasını, yazarın hafızasını, şehrin hafızasını. Bu soruların bir kısmının cevabını konuğumla, hem de çok özel konuğumla yaptığım sohbette buldum. 2004 yılında yayımlanan "Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları" (Confessions of an Economic Hit Man) adlı kitabı ile ikon bir isim olan ABD’li ekonomist John Perkins’ten söz ediyorum. Şimdi birlikte okuyalım.
John Perkins görüşlerinde ABD merkezli şirketlerin, bankaların ve istihbaratın ortaklaşa hareket ederek (şirketokrasi) üçüncü dünya ülkelerini aşırı kredilerle borç batağına sürüklediğini ve sömürdüğünü anlattığını ele alıyor. Bu görüşlerini açıklama biçimiyle ikon olan John Perkins ile Kocaeli Kitap Fuarında bir röportaj gerçekleştirdik. İlham verici bir sohbet oldu, bu yıkıcı yazar “güncellenmiş” görüşlerini bizle paylaştı.
Sevgili John Perkins, birlikte olduğumuz için çok mutluyum. Teşekkür ederek ilk soruma başlıyorum. "Bir Ekonomik Tetikçinin İtirafları" yayımlandığında dünyada büyük bir yankı uyandırdı. Bu kitabı yazmaya karar verdiğiniz an neler hissettiniz? Susmak yerine konuşmayı seçmenin size bedeli ne oldu?
Bu kitabı yazmaya karar verdiğim an, omuzlarımdan devasa bir yükün kalktığını ama aynı zamanda büyük bir korkunun beni sardığını hissettim. Uzun yıllar boyunca küresel imparatorluğun inşasına hizmet etmiş, gelişmekte olan ülkeleri borç bataklığına sürükleyen sistemin bir parçası olmuştum. Susmam için tehditler aldım, rüşvetler teklif edildi. Ancak 11 Eylül olaylarından sonra geleceğimiz ve torunlarımız için konuşmanın artık vicdani bir zorunluluk olduğuna karar verdim. Bedeli; tehdit edici telefonlar ve finansal baskılar oldu. Ancak gerçeği söylemenin verdiği özgürlük ve insanlığa olan borcumu ödeme hissi, ödediğim her bedele değdi.
Ölüm ekonomisinden yaşam ekonomisine…
Kitabın üçüncü baskısında ekonomik tetikçilik sisteminin bugün Çin gibi yeni aktörlerle nasıl değiştiğini anlatıyorsunuz. Yirmi yıl önce anlattığınız sistem bugün hangi yeni kılıklara büründü?
Benim dönemimde........
