menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Dünyanın yeni duygu haritası

48 0
26.10.2026

Uluslararası ilişkiler ala­nının psikopolitik çerçevede analiz edilmesi oldukça yeni bir akım. Dev­letlerin rasyonel aktörler olarak ka­bul edilmesi ve sis­temin temel aktör­lerinin de devletler olduğu varsayımı; yakın zamana kadar “kurtlar sof­rası” olarak tanımlanan bu arena­daki davranışları, çıkar hesapla­rına dayandırıyordu. Devletlerin aklı olsa bile duygularının olma­dığı düşünülüyordu. Toplumsal işleyişin düzenli yürümesini sağ­lamak üzere, hayali bir toplumsal sözleşme ile yetkilerimizi devret­tiğimiz politik bir mekanizmanın böyle bir özelliği olamazdı. Ras­yonalitesi ise ancak kararlar, ku­rumlar ve yaptırımların siste­matiği üzerinden anlaşılabilirdi. Devlet denilen şey öfkelenemez, aşağılanma, incinme ya da inti­kam duyguları hissedemez; trav­matize olması beklenemezdi.

Beklenemezdi diyorum, zira artık bekliyoruz. Şimdilerde dev­letleri oluşturan ve insan olmak­tan doğan bazı hak ve yetkilerini devlet olarak tanımlanan siya­si merkeze devreden bireylerin duygu durumlarının, devletlerin davranışına birebir etki ettiğini düşünüyoruz. En azından poli­tik psikoloji alanında çalışanlar olayın bir de bu yönü olduğunu anlatmaya çalışıyor. Toplumun duyguları siyasilerin karar alma süreçlerini etkiliyor; siyasi karar alıcılar da toplumların korkula­rını, öfkelerini, umutlarını ya da travmalarını tetikleyerek kolek­tif duygu dünyasını şekillendir­meye çalışıyorlar.

Böylelikle devletlerin davra­nışları “çıkar” kalıplarının dı­şına çıkarak kolektif hafızanın, kimlik algılarının ve duygusal ihtiyaçların da bir yansımasına dönüşüyor. Toplumların hafıza­sı bireylerinkinden daha uzun ömürlü olduğundan kuşaklar geçse de unutulmayan yenilgi­ler, aşağılanmışlıklar, yitirilmiş topraklar, umutlar, mazide ka­lan “büyüklük” iddiaları bir yer­lerde gizlenip, yeniden sahneye sürülecekleri günü bekliyorlar. Tam da bu yüzden dünyadaki po­litik ve sosyolojik iklim değişik­liğini anlamak adına psikopoli­tik düzlemi de analize katmak oldukça önemli.

Duyguların jeopolitiği

Fransız siyaset bilimci Domi­nique Moïsi, 2009 yılında yayım­ladığı “Duyguların Jeopolitiği” (The Geopolitics of Emotion) ad­lı eserinde dünyayı üç temel duy­gu üzerinden yorumlayarak, be­lirleyici duyguların “korku, umut ve aşağılanma” olduğundan bah­sediyordu. Moïsi, Batı’nın kor­kusunun lider statüsünü........

© Dünya