Bugün 18 yaşında üniversiteye başlayan bir gencin çalışma hayatının 2070'lere uzanabileceğini düşündüğümüzde üniversiteler açısından da sorulması gereken soru aynı derecede açık: Biz öğrencilerimizi bugünün mesleklerine mi hazırlıyoruz, yoksa henüz tam olarak adını bile koyamadığımız yarının dünyasına mı?

Üniversite yerleştirme so­nuçlarının açıklanma­sıyla birlikte yüz binlerce genç için uzun bir bekleyiş sona erdi. Aylarca puanlar, sıralamalar, kontenjanlar, bölümler ve üniver­siteler konuşuldu. Bu hafta, kimi gençler hayalini kurduğu üniver­siteye yerleşmenin sevincini yaşı­yor, kimileri beklediğinden farklı bir sonuçla karşı karşıya. Aileler açısından da yıllardır süren eği­tim yolculuğunun önemli eşikle­rinden biri geride kaldı.

Fakat tam da bugün, üniversi­teye yerleşmeyi bir “sonuç” de­ğil, bir “başlangıç” olarak yeniden düşünmemiz gerekiyor.

Çünkü bugün üniversiteye baş­layan bir genç, dört yıl sonra sa­dece mezun olmayacak; 2030'la­rın iş dünyasına, ekonomisine ve toplumuna adım atacak. Dolayı­sıyla asıl soru artık “Hangi bölü­mü kazandı?” değil. Daha zor ve daha önemli bir soru var: Nasıl bir dünyaya hazırlanıyor?

Bu sorunun cevabı, yükseköğ­retimin önümüzdeki yıllardaki temel meselesini de tarif ediyor.

Dört yıl sonra aynı dünya olmayacak

Üniversite eğitiminin geçmiş­te güçlü bir vaadi vardı: Bir mes­lek seçer, o mesleğin bilgisini öğ­renir ve büyük ölçüde öngörüle­bilir bir kariyer yoluna girerdiniz. Bugün bu doğrusal ilişki giderek zayıflıyor.

Yapay zekâ, otomasyon, yeşil dönüşüm, iklim krizi, demogra­fik değişim ve jeopolitik kırılma­lar sadece yeni meslekler ortaya çıkarmıyor; mevcut mesleklerin içeriğini de değiştiriyor. Bir hu­kukçunun, mühendisin, iletişim­cinin, tasarımcının ya da işlet­mecinin dört yıl sonra yapacağı iş, bugün o mesleğe ilişkin zihni­mizde bulunan tanımdan önemli ölçüde farklı olabilir.

Dünya Ekonomik Forumu'nun “Future of Jobs” 2025 raporu bu değişimin ölçeğini oldukça çarpı­cı biçimde ortaya koyuyor. İşve­renler, çalışanların bugün sahip olduğu temel becerilerin yüzde 39'unun 2030'a kadar değişece­ğini öngörüyor. Küresel dönüşü­mün 2030'a kadar 170 milyon ye­ni iş yaratırken 92 milyon mevcut işi yerinden etmesi bekleniyor. Yani mesele bazı mesleklerin or­tadan kalkması değil; işin kendi­sinin de yeniden tarif edilmesi.

Daha da önemlisi,........

© Dünya