Made in Europe: Yeni sanayi politikasının vergisel sonuçları
Avrupa Komisyonu tarafından 4 Mart 2026 tarihinde yayımlanan Sanayi Hızlandırma Yasası (Industrial Accelerator Act – IAA) teklifi, Avrupa’nın üretim kapasitesini güçlendirmeye yönelik yeni sanayi politikasının temel unsurlarından birini oluşturmaktadır. Kamuoyunda “Made in Europe” olarak ifade edilen bu yaklaşım, Avrupa’da üretimi ve yerli tedarik zincirlerini desteklemeyi amaçlamaktadır.
Teklif, imalat sanayiinin Avrupa Birliği (AB) gayrisafi yurt içi hasılası (GSYH) içindeki payını 2024’teki yüzde 14,3 düzeyinden 2035’e kadar yüzde 20’ye çıkarmayı hedeflemektedir. Bunun için kamu ihalelerine ve kamu desteklerine Avrupa menşeli içerik ve düşük karbon şartı bağlanmakta, belirli stratejik sektörlerdeki büyük yabancı yatırımlar da istihdam ve teknoloji transferi gibi koşullara tabi tutulmaktadır. Ancak düzenlemenin önemi yalnızca sanayi politikasıyla sınırlı değil. Avrupa’nın üretimi kendi sınırları içinde yoğunlaştırma çabası, uluslararası vergi rekabetini ve çok uluslu şirketlerin yatırım kararlarını da etkileyecek niteliktedir.
Yatırım teşviklerinde yeni vergi dengesi
Avrupa’da stratejik sektörlere sunulacak hibeler ve finansman imkânları, üretim yatırımlarının bir kısmını Türkiye yerine AB ülkelerine yöneltebilir ancak burada teşvikin kâğıt üzerindeki tutarı yanıltıcı olabilir.
OECD’nin küresel asgari kurumlar vergisi (Pillar Two) düzenlemesi, çok uluslu şirketlerin ülke bazında efektif vergi yükünün yüzde 15’in altında kalması halinde tamamlayıcı vergi öngörmektedir. Burada teşvikin hukuki biçimi önemlidir. Vergi indirimleri ve nitelikli iade edilebilir vergi kredileri aynı şekilde değerlendirilmemektedir. Dört yıl içinde nakden veya nakit eşdeğeri olarak iade edilebilme koşulunu sağlayan vergi kredileri GloBE geliri içinde dikkate alınırken, bu koşulları karşılamayan krediler kapsanan vergileri azaltmaktadır. Doğrudan kamu hibeleri de kural olarak GloBE geliri olarak........
