Emeklilere bayram ikramiyesi öden­mesi, Türkiye’nin sosyal politika gündemine ilk kez “ek bir destek” baş­lığıyla girmiş gibi görün­se de, gerçekte çok daha derin bir ihtiyacın sonu­cuydu: Emekli aylıkları düşük kaldığı için “kök­lü çözüm” üretilememiş, kayıplar ikramiye ile telafi edilmeye çalı­şılmıştı.

Bu nedenle bayram ikramiye­si yalnızca bir ödeme kalemi de­ğildir. Aynı zamanda emekli geli­rinin zaman içinde nasıl eridiği­ni, ücretlerin ve aylıkların alım gücünü nasıl kaybettiğini ortaya koyan güçlü bir göstergedir.

Bugün ikramiye tutarı yeniden tartışılırken, meseleyi doğru an­lamanın yolu şudur:

Nominal artışlara değil, oran­lara ve karşılaştırmalara bakmak gerekir.

Bu yazıda iki temel kıyas üze­rinden ilerleyeceğim:

1- Bayram ikramiyesinin asgari ücrete oranı,

2-Bayram ikramiyesinin en dü­şük tamamlanan emekli aylı­ğına göre seviyesi.

2018 yılında emeklilere Ra­mazan ve Kurban Bayramı’nda 1.000’er TL bayram ikramiye­si ödenmesi kararlaştırıldı ve bu uygulama yasal düzenlemeyle hayata geçirildi.

Bayram ikramiyesi, emeklile­rin yaşadığı gelir kaybına karşı bir “refah artışı” değil; geçici bir telafi mekanizması olarak tasar­lanmıştı.

2018’de net asgari ücret 1.603 TL idi.

Bayram ikramiyesi ise 1.000 TL olarak belirlendi.

Bu durumda bayram ikramiye­si, 2018 yılındaki asgari ücretin:

1.000 / 1.603 = b,36’sına denk geliyordu.

Bu oran çok önemlidir. Çünkü ikramiye başlangıçta “küçük bir harçlık” değil, asgari ücretle kı­yaslandığında ciddi bir seviyeyi temsil ediyordu.

Bayram ikramiyesinin gerçek işlevini anlamak için 2019’a da bakmak gerekiyor.

Emekli aylıkları o kadar düşük bir düzeyde kalmıştı ki, kısa sü­re sonra “en düşük emekli aylığı” için bir taban tamamlama yakla­şımı benimsendi.

Bu çerçevede 2019 yılında en düşük emekli aylığı 1.000 TL ola­rak uygulandı.

Bu veri bize şunu söylüyor:

-2018’de bayram ikramiyesi 1.000 TL olarak belirlendi.

-2019’da en düşük........

© Dünya