Faiz ve cari transferlerdeki hızlı artışa karşılık vergideki artışın yüzde 30’da kalması, temmuzda bütçeyi 378 milyar TL’lik rekor bir aylık açığa sürükledi. İlk yedi ayda faiz ödemeleri 1,4 trilyon liraya, bütçe açığı 1,3 trilyon liraya ulaştı.

Merkezi yönetim büt­çesinde, başta faiz ve cari transferler ol­mak üzere harcamalardaki hız­lı artışa karşılık vergi tahsila­tındaki artışın düşük kaldığı temmuz ayında verilen rekor düzeyde açıkla mali disiplin açısından negatif yönde ciddi bir kırılma yaşandı.

Hazine ve Maliye Bakanlı­ğının verilerine göre temmuz ayında bütçe giderleri yüzde 59,8 artarak 1 trilyon 790,5 mil­yar TL’ye ulaşırken bütçe gelir­leri sadece yüzde 28,8 artarak 1 trilyon 412,4 milyar TL oldu. Geçen yıl temmuzda 23,8 mil­yar TL olan bütçe açığı, harca­maların gelirleri çok ciddi şe­kilde aştığı bu yılın aynı ayında yüzde 1.484,6 (14,8 kat) gibi ast­ronomik bir artışla 378,1 mil­yar TL’ye fırladı. Yılın kala­nında bütçe hedeflerinin tut­turulabilmesi için harcama disiplininin sıkılaştırılması ve gelir artırıcı ek önlemlerin dev­reye girmesi önem kazandı.

Yükselen borçlanma maliyet­lerinin bütçeye yükü temmuzda tüm ağırlığıyla hissedildi. Fa­iz ödemeleri yüzde 142,8 artış­la 326,8 milyar lira oldu. Faiz­de artış hızının yüksek olması, borçlanma maliyetlerinin büt­çe üzerinde ciddi bir yük oluş­turduğuna işaret ediyor. Ay­lık bütçe giderlerinin 1 trilyon 463,7 milyarını ise geçen yılın aynı ayına göre yüzde 48,4 ar­tan faiz dışı harcamalar oluştur­du. Böylece geçen yıl temmuz­da ayında 110,7 milyar lira faiz dışı fazla verilen bütçede, bu yıl aynı ayda 51,3 milyar liralık bir faiz dışı açık oluştu. Bu durum, bütçedeki bozulmanın sadece faiz ödemelerinden kaynaklan­madığını, faiz dışı harcamaların da gelir performansının üzerine çıktığını ortaya koydu.

Faiz dışı giderlerdeki hız­lı büyümede, cari transfer­ler etkili oldu. Geçen yıl tem­muzda 389 milyar TL olan cari transferler, bu yıl 611,5 milyar TL’ye ulaştı. Hazine yardımla­rı, görevlendirme giderleri, ha­ne halkına yardımlar, tarım ve hayvancılık destekleri vb. çok sayıda alanı kapsayan bu har­camalar yıllık yüzde 57,2 ile enflasyonun çok üzerinde art­tı. İkinci büyük kalem olan per­sonel giderleri ise temmuz ay­ları itibarıyla yüzde 43,3 artışla 461,6 milyar liraya çıktı. Sos­yal güvenlik ödemeleri de yüz­de 48,2 artışla 55,7 milyar lira oldu. Kamunun temmuz ayı mal ve hizmet alımları yüzde 42,2 artışla 113,9 milyar, ser­maye giderleri yüzde 29 artış­la 150,9 milyar, sermaye trans­ferleri yüzde 134 artışla 35 milyar ve borç verme kalemi yüzde 38,4 artışla 35,2 milyar lira düzeyinde gerçekleşti.

Yedi ayda 3,7 trilyonluk cari transfer

En büyük gider alanı olan cari transferlerin temmuzdaki ivmeyle yedi aylık tutarı 3 trilyon........

© Dünya