Hammaddeyi dolarla alıp ürününü Euro bölgesine satan sanayici, parite desteğinin negatife dönmesiyle küresel pazarda kâr marjını yitirdi. Euro/dolar paritesi, savaş öncesi şubat ayındaki 1,18’li seviyelerden haziran sonu itibarıyla 1,14’lere kadar gerileyerek Türk ihracatçısının aleyhine çalıştı.

Dış ticarette haziran ayı verileri ihracat rekoru şeklinde man­şet olurken, perde arkasındaki mikro dinamiklere bakıldığında Türk sanayicisinin küresel piyasalarda cid­di bir finansal sıkışma (makas etkisi) yaşadığı belirlendi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre haziranda ihracat yüz­de 21,7 artışla 24,9 milyar dolar oldu. Buna karşılık ithalat da yüzde 23 artış­la 35,3 milyar ve aylık dış ticaret açığı yüzde 26,2 büyüyerek 10,4 milyar dolar olarak gerçekleşti. Jeopolitik gerilim, sıcak savaş, ateşkes sonrası anlaşma­da belirsizlik yaşanan ve aralıklı çatış­maların devam ettiği ilk altı aylık dö­nemde ihracat yüzde 3,5’lik bir artışla 136 milyar dolar olurken, ithalat yüzde 4,6 artışla 189,1 milyar dolara ulaştı ve ilk yarıda 53,1 milyar dolar dış ticaret açığı verildi. İhracatın ithalatı karşıla­ma oranı haziran ayları itibarıyla yüz­de 71,4’ten yüzde 70,6’ya, altı aylık dö­nemlere göre de yüzde 72,6’dan yüzde 71,9’a geriledi.

Parite tuzağı: Girdi dolar, gelir Euro

Türkiye’nin ilk altı aydaki ithalatı­nın 135,3 milyar dolarla yüzde 71,5’ini ara malı/hammadde oluşturuyor. İh­racatta ise en büyük pazar Avrupa Bir­liği (AB) ülkeleri. Altı aylık ihracatın 59,2 milyar dolarla yarıya yakını bu bölgeye yapıldı. Bu tabloyu doğrudan etkileyen Euro/dolar paritesi ise savaş öncesi şubat ayındaki 1,18’li seviyeler­den haziran sonu itibarıyla 1,14’lere kadar geriledi, parite değişimi Türk ih­racatçısının aleyhine çalıştı. İhracatçı haziran ayında kestiği faturalarda en düşük Euro değerleriyle karşılaşırken, hammadde ithalatını doların küresel olarak güçlü olduğu bu dönemde paha­lıya mal etmek zorunda kaldı.

Euro/dolar paritesindeki ters rüz­garlar ve ithalat birim değer endeksin­deki katılık, üreticiyi tehlikeli bir kâr marjı kıskacına alıyor. Türk sanayici­si küresel piyasalarda büyük finansal baskı ile karşı karşıya. Üretim için ih­tiyaç duyduğu hammaddeyi dolar baz­lı yüksek fiyat endeksleriyle ithal et­mek zorunda kalan üretici, en büyük pazarı olan Avrupa’da gerileyen Euro/........

© Dünya