Fiyat baskısı talebi frenledi, ciroyu zamlar taşıyor
Perakende satış hacminde yıllık artış eylül itibarıyla yüzde 7,7 ile son 26 ayın dip noktasına indi, yıllık ciro artışı ise yüzde 40,4 oldu. Sektörel enflasyon niteliğindeki zımnî deflatör, önceki üç ayda gevşeyerek yüzde 30’un altında seyrederken eylülde yüzde 30,4’e yükseldi. Talepteki yavaşlama, enflasyonun düşürülmesine için istenen bir gelişme, ancak firmaların “ciro var-kâr yok” tablosu istihdam ve yatırımları olumsuz etkiliyor.
Sonbahara girilirken büyük ölçüde fiyat baskısının satın alma gücünü aşındırmasının bir sonucu olarak talepte soğuma somut biçimde kendini gösterdi.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı verilere göre takvim etkilerinden arındırılmış Ticaret Satış Hacim Endeksi eylülde 210,2’ye yükselerek yıllık bazda yüzde 7,7 artış kaydetti. Bu ise perakende satış hacminde son 26 ayın en düşük yıllık artışı. Bu durum, tüketicinin kıstığı zorunlu harcamaları, mevsimsel nedenlerle sınırlı da olsa kısmen devreye soktuğunu gösteriyor. Eylül ayı normalde okul alışverişi ve kış hazırlığıyla hareketlenen bir dönem olmakla birlikte, yüksek fiyatlar ve eriyen reel gelirlerin bu mevsimsel ivmeyi sınırladığı görülüyor. Tüketici, zorunlu harcamalara odaklanıp isteğe bağlı kalemleri erteleme eğilimini sürdürüyor.Perakende sektörünün cirosunda yıllık artış ise eylül ayında yüzde 40,4 düzeyinde gerçekleşti. Böylece haziran-temmuzda yüzde 25-26 bandına gevşeyen, ağustosta ani yükselişle yüzde 29,73’e yükselen sektörel zımni deflatör eylülde yeniden yüzde 30 sınırını aşarak yüzde 30,36 düzeyinde oluştu. Sektörel enflasyon niteliğindeki zımni deflatördeki bu sıçrama, yaz aylarındaki geçici rahatlamanın ardından son ayda etiketlere yeniden agresif zamların yansıtıldığını gösteriyor. Bu verilere göre vatandaş, çarşı-pazarda aldığı malı eylülde miktar bazında artırmasa bile gelen zamlar yüzünden kasada çok daha fazla ödedi.
Fiyat baskısı hacmi........
