menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Halley, Per Aspera: Tarım-ÜFE’nin tek haneyi müjdeleyişi

22 0
20.07.2026

“Hey sevgili dünya… Güzele doğru böyle biteviye” Melih Kibar – Klips ve Onlar

Adını yörüngesini isabetle hesapla­yan astronom Edmond Halley’den alan kuyruklu yıldız, yaklaşık 76 yılda bir Dünya’nın semalarında beliriyor. Son geçişini 1986 yılında izlediğimiz­de Türkiye, Eurovision Şarkı Yarışma­sı’nda o tarihe kadarki en yüksek pua­nına ulaşmıştı. Her dönüşü gökyüzün­de olduğu kadar insanların belleğinde de ayrı bir heyecan uyandırıyor.

Türkiye’de enflasyonun tek haneyi görmesi son yıllarda neredeyse Halley kadar seyrek yaşanan bir hadise. Böyle dönemlerde geriye sevinmekten çok, o anın kıymetini bilmek kalıyor.

Newton’un üçüncü yasası: Etkiye tepki

Bundan bir yıl önce TÜİK’in açıkla­dığı 2025 Haziran ayı Tarım-ÜFE ve­risinde aylık artış ’a ulaşmış, yıl­lık enflasyon bir anda P’nin üzerine sıçramıştı. Bu yıl ise aynı veri aylık %9 gerileyerek yıllık artış hızını tek hane­ye, %9,55’e sert bir frenle indirdi. 28 Temmuz 2025 tarihli “Newton’un Ke­miklerini Sızlatmak” başlıklı Ekono­ritmiks yazımızda bu mekanizmayı ay­rıntısıyla incelemiştik. Teleskobu ye­niden gökyüzüne çevirelim. Galakside yıldızlar nasıl hizalanıyor?

Geçtiğimiz yıl zirai don ve ardından gelen kuraklık özellikle meyve ve sert kabuklu ürünlerde ciddi bir meteoro­lojik dışsal şok oluşturdu. Arz daralın­ca fiyatlar astronomik seviyelere yük­seldi. Tam dezenflasyon hız kazanmış, TÜFE’de gıda kategorisi 0’ların başı­na gerilemişken meyve enflasyonunun `’lara, Tarım-ÜFE’nin ise P’nin üzerine çıkması ilk bakışta çelişkili gö­rünüyordu. Oysa TÜFE ile Tarım-ÜFE farklı ürün bileşimlerini değişik ağırlık­larla ölçtüğünden ayrışma doğaldı.

Bu yıl ise T.C. Hazine ve Maliye Ba­kanı Sayın Mehmet Şimşek’in sunum­larında da yakından izlediğimiz üzere (“Suya Kanacak Kadar”, 22 Nisan 2026) mevsim normallerinin üzerindeki ya­ğışlarla rekolte görünümü toparlandı, arz-talep dengesi yeniden kurulmaya başladı. Aslında verinin yönü ay başın­da açıklanan TÜFE ile Sınai ÜFE’nin (Yİ-ÜFE) gıda alt kalemlerinde zaten belirmişti. Yaş sebze fiyatlarının iki ay­da ! gerilediğini, meyve fiyatlarında ise yıllık enflasyonun  gibi sınırlı bir düzeyde seyrettiğini görmüştük. Gı­da sanayisinde fabrika çıkış fiyatları da 0 bandında dengeleniyordu. Dolayı­sıyla........

© Dünya