Küresel finans sisteminin en kırıl­gan noktası nerede? Bu soruya ve­rilecek yanıt, çoğu zaman yüksek enflas­yon, jeopolitik gerilimler ya da resesyon riskleri olur. Oysa sistemin asıl hassas damarı, daha sessiz ama çok daha derin bir yerde atıyor: ABD Hazine tahvilleri piyasasında.

Dünya ekonomisinin omurgasını oluş­turan dolar likiditesi, büyük ölçüde ABD tahvil piyasasının istikrarına dayanıyor. Ve bu piyasanın en önemli dış alıcıların­dan biri, uzun yıllardır Çin.

Peki ya Çin, elindeki ABD tahvillerini azaltmaya başlarsa?

Bu soru teorik bir egzersiz değil. Kü­resel güç dengesi yeniden şekillenirken, Washington ile Pekin arasındaki strate­jik rekabet ekonomik cephede derinle­şiyor. Teknoloji ambargoları, ticaret kı­sıtlamaları, finansal yaptırımlar… Tüm bu gelişmeler, iki ülke arasındaki eko­nomik bağların eskisi kadar güvenli ol­madığını gösteriyor.

Ve tam da bu noktada, küresel sistemin kırılganlığı ortaya çıkıyor.

Çin’in elindeki ABD tahvilleri neden önemli?

Çin, uzun yıllar boyunca ihracat faz­lasını ABD tahvillerine yönlendirdi. Bu hem dolar rezervlerini değerlendirmek hem de yuanın aşırı değerlenmesini en­gellemek için rasyonel bir tercihti.

Bugün Çin’in elindeki ABD Hazine tahvili stoku geçmiş zirvelerin altın­da olsa da hâlâ yüz milyarlarca dolar seviyesinde. Bu miktar, ABD tahvil pi­yasasının toplam büyüklüğü içinde tek başına sistemi yıkacak bir oran olma­yabilir. Ancak mesele sadece miktar değil, güven algısıdır.

Tahvil piyasasında fiyatlamalar bek­lentiyle çalışır. Eğer piyasalar Çin’in sis­tematik bir satış sürecine gireceğini dü­şünürse, satışın kendisinden önce faizler yükselmeye başlar. Faizlerin yükselmesi ise zincirleme bir etki yaratır.

Tahvil faizi yükselirse ne olur?

ABD 10 yıllık tahvil faizi, küresel risk fiyatlamasının referans oranıdır. Bu oran yükseldiğinde: ABD’nin borçlanma maliyeti artar, şirket tahvilleri daha pahalı hale gelir, gelişmekte olan ülkelerden ser­maye çıkışı hızlanır, Dolar güçle­nir, küresel likidite daralır.

Ancak burada kritik bir para­doks var. Eğer faiz artışı büyüme kaynaklı değil,........

© Dünya