İnsanoğlu, hayatı bir sebep-sonuç denklemi çerçevesinde anlamaya çalışır. Buna göre halihazırda meydana gelmiş neticeler için onları oluşturan nedenlere odaklanılır. Benzer şekilde hayatın bütün olasılıkları içerisinde sadece belirli bir sonuca odaklanılmışsa, öncelikle bu sonuca eriştirecek sebepler oluşturulmaya çalışılır. Aslında irade sahibi insan için bu yaklaşım hiç de şaşırtıcı değildir. Çünkü hayatın büyük çoğunluğu için benzer sebepler benzer sonuçlar üretmiştir. Genel olarak tarlasına yeteri bakımı vermiş bir çiftçinin iyi miktarda ürün elde edeceği beklenmiştir. Benzer şekilde derslerine çalışan bir öğrencinin sınavlarında başarılı olması öngörülmüştür.

Lakin bazen işler beklendiği gibi gitmez. Başka kişi veya ortamlar için çalışan sebep-sonuç mekanizmasının kişinin kendisi için çalışmadığı görülür. Hemen hemen aynı hazırlıklar yapılmasına rağmen benzer bir sonucun çok uzağında kalınabilir. Nihayetinde tarlasına yeterince bakım yapmış bir çiftçinin de zarar ettiği vaki olmuştur. Ya da derslerine yeterince çalışmış bir öğrencinin de imtihanlarda başarısız olduğu görülmüştür. Hal böyle olunca genel-geçer olan bu sebep-sonuç mekanizması için sapma payı bırakılmıştır. Böylece popüler ifade ile hayat, bir sebepler ve sonuçlar denklemi değil de aslında “birçok parametrenin birlikte........

© Doğruhaber