Felsefenin bazı kavramları vardır; ortaya çıktıkları çağın sınırlarını aşar, başka dönemlerde yeni anlamlar kazanırlar. Nietzsche’nin “Üstinsan”ı ve Gramsci’nin “organik aydın”ı da bunlardan ikisidir.

Nietzsche’nin Üstinsanı, insanın kendisine verilmiş değerleri sorgulamasını, kendi sınırlarını aşmasını ve kendisini dönüştürmesini ifade eder. Mesele yalnızca “kendin ol” değildir; insanın hazır değerlerle yetinmemesi ve kendisini yeniden dönüştürebilmesidir.

Gramsci’nin organik aydını ise düşünceyi toplumdan koparmamaya işaret eder. Organik aydın, yalnızca bilgi üreten değil, toplumun ve tarihsel koşulların içinden konuşarak yaşanan deneyimleri anlamlandıran kişidir.

Biri insanın kendisiyle, diğeri insanın toplumla ilişkisine odaklanır.

Peki, bugün bu kavramlar bir kısım insan tarafından nasıl anlaşılmış olabilir? Nietzsche’nin “Üstinsan” kavramı, zamanla “kendini üstün gören” insan profiline mi indirgendi?

İnsan kendisini aşmak yerine kendisini sergilemeye, toplumun içinden konuşmak yerine toplumu algoritmanın sunduğu görüntüler üzerinden düşünmeye başladı.

Burada yeni bir insan tipi ortaya çıkıyor: inorganik insan. Bu kavramla, gerçeklikle bağını tamamen koparmış bir insanı değil; kendisiyle, toplumla ve dünyayla kurduğu doğrudan ilişkiyi giderek dijital temsillere bırakan insanı kastediyorum.

Kendisiyle ilişkisini öz-dönüşümden öz-sunuma, toplumla ilişkisini katılımdan seyirci konumuna, gerçeklikle ilişkisini ise deneyimden tüketime dönüştüren insan.

Nietzsche’nin “kendini aş”........

© Doğruhaber