menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

FON VURGUNUNDA SAKLAYICI BANKALARIN SORUMLULUĞU YOK MU?

47 0
24.10.2026

Son dönemde sermaye piyasalarında yaşanan fon krizi, yüz binlerce yatırımcıyı ilgilendiren ciddi bir ekonomik ve hukuki meseleye dönüşmüştür.

Fonların portföylerinde bulunan bazı hisselerin olağanüstü değer kazanması, ardından yaşanan sert düşüşler ve yatırımcıların uğradıkları zararlar kamuoyunda tartışılmaktadır.

Ancak bu tartışmalarda çok önemli bir hukuki mesele neredeyse tamamen göz ardı edilmektedir.

Peki, bu fonların varlıklarını saklamak, işlemlerini kontrol etmek ve mevzuata uygunluğunu gözetmekle görevli saklayıcı bankalar bütün bu süreçte ne yapmıştır?

Fon yöneticilerinin sorumluluğunu tartışıyoruz. Manipülasyon yapanları, haksız kazanç elde edenleri ve sermaye piyasalarını istismar edenleri konuşuyoruz.

Peki, kanunun açıkça kontrol ve gözetim görevi verdiği saklayıcı bankaların hiçbir sorumluluğu yok mudur?

Bence fon krizinin hukuki bakımdan en önemli sorularından biri budur.

SAKLAYICI BANKALAR SADECE EMANETÇİ DEĞİLDİR!

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 56. maddesi, saklayıcı kuruluşlara yalnızca fon varlıklarını muhafaza etme görevi vermemiştir.

Kanun, bu kuruluşlara fonların işleyişini kontrol etme ve belirli işlemlerin mevzuata uygunluğunu sağlama yükümlülüğü de getirmiştir.

Fon birim pay değerlerinin doğru hesaplanması, portföy yöneticilerinin talimatlarının mevzuata uygunluğu, fon varlıklarının alım satımı ve portföy yapısının yasal sınırlara uygunluğu bu görevler arasındadır.

Daha da önemlisi, aynı maddenin ikinci fıkrası, saklayıcı kuruluşların yükümlülüklerini yerine getirmemeleri nedeniyle katılma payı sahiplerine verdikleri zararlardan sorumlu olduklarını açıkça düzenlemektedir.

Üçüncü fıkra ise yatırımcıların doğrudan dava açma hakkını saklı tutmaktadır.

Demek ki kanun koyucu, saklayıcı bankaları yalnızca varlıkların muhafazasından sorumlu kuruluşlar olarak görmemiştir.

Onları aynı zamanda fon yatırımcılarının haklarını korumaya yönelik kanuni kontrol mekanizmasının bir parçası olarak düzenlemiştir.

HER ZARARDAN BANKA SORUMLU DEĞİLDİR!

Elbette burada çok önemli bir hukuki ayrım yapmak zorundayız.

III-56.1 sayılı Portföy Saklama Tebliği'nin 11. maddesi çerçevesinde, saklayıcı kuruluşların sorumluluğu kendi yükümlülüklerinin ihlalinden doğan zararlarla bağlantılıdır.

Bir fon, mevzuata uygun şekilde hisse senedi satın almış ve piyasa şartlarının değişmesi nedeniyle zarar etmişse bu zarardan sırf saklayıcı olduğu için banka sorumlu tutulamaz.

Çünkü sermaye piyasalarında yatırım yapmak risk üstlenmektir.

Ancak mesele bundan ibaret değildir.

Eğer fon portföyünde mevzuata aykırı işlemler yapılmış, fon varlıkları değerleme kurallarına aykırı biçimde hesaplanmış, portföy........

© Diriliş Postası