Vietnam Komünist Partisi’nin XIV. Ulusal Kongresi, (Resmî adıyla: Vietnam Komünist Partisi XIV. Ulusal Temsilciler Kongresi), 19 Ocak – 25 Ocak 2026 tarihleri arasında Hanoi’de gerçekleştirilecektir.

Vietnam Komünist Partisi’nin XIV. Ulusal Temsilciler Kongresi, yeni bir çağda ülkenin gelecekteki kalkınma yönelimini belirleyici nitelik taşıyan son derece önemli bir siyasal dönüm noktası olduğu belirtiliyor.

Dünyanın hızlı, derin ve öngörülemez değişimlerden geçtiği; ülke içinde ise son derece kritik stratejik kararların güçlü biçimde hayata geçirildiği bir bağlamda, XIV. Kongre’ye sunulan belgeler yalnızca son beş yıllık kalkınma sürecini değerlendirmekle ve önümüzdeki beş yılın hedef ve görevlerini belirlemekle kalmayıp; aynı zamanda XXI. yüzyılın ortalarına kadar uzanan stratejik düşünceyi, vizyonu ve ulusal kalkınma yönelimlerini de şekillendireceği konuşuluyor.

–Kongre Hazırlıkları

Yapısı ve içeriği bakımından önemli yenilikler içeren XIV. Kongre’ye sunulan taslak belgeler, gerçeklerle yüzleşme ve mevcut durumun nesnel biçimde değerlendirilmesi ruhunu yansıtacağı aktarılıyor.

Bu temelde, ülkenin hızlı ve sürdürülebilir kalkınmasını hedefleyen yol gösterici görüşler, kalkınma amaçları, öncelikli yönelimler, kilit görevler ve atılımcı çözümler ortaya konuluyor. Bu belgeler, yeni çağda tüm ulusun güçlü bir biçimde yükselme arzusunu açıkça ifade ettiğinin altı çiziliyor.

Vietnam Komünist Partisi’nin kuruluşunun 100. yılına denk gelen 2030 yılına kadar ulusal kalkınma hedeflerinin başarıyla gerçekleştirilmesi ve Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti’nin kuruluşunun 100. yılına ulaşırken 2045 vizyonunun hayata geçirilmesi amaçlanıyor.

Vietnam, sosyalist bir devlettir ve Vietnam Komünist Partisi, ülkeyi yöneten tek partidir. Bu durum, Vietnam Anayasası’nda açıkça belirtiliyor. Vietnam’da halk, her düzeyde seçimlere ve Ulusal Meclis milletvekillerinin seçimine katılma hak ve yükümlülüğüne sahiptir. Ancak Genel Sekreter, Devlet Başkanı, Ulusal Meclis Başkanı ve Başbakan gibi üst düzey liderlik pozisyonları Komünist Parti tarafından aday gösterilmekte ve Ulusal Meclis tarafından halk adına seçiliyor.

Bu nedenle, her Parti Kongresi, son derece büyük bir öneme sahip. Zira seçilen kişiler, partinin belirlediği hedeflerin hayata geçirilmesinden sorumlu olacak ülke liderleri olacaklar. Her ne kadar ülke, tek parti sistemi ile idare edilse ve muhalefet partileri bulunmasa da pozisyonlar ve kadrolar arasındaki rekabet oldukça yoğun görünüyor. Doğru kişilerin seçilmesi ve görevlerin uygun biçimde dağıtılması, 2026–2030 döneminin başarısı için temel bir ön koşul olduğu düşünülüyor.

-Vietnam Komünist Partisi Genel Sekreteri Tô Lâm. (TTXVN)

Vietnam Komünist Partisi Genel Sekreteri Tô Lâm, seçilecek kadroların gerçekten seçkin ve öne çıkan niteliklere sahip olması gerektiğini vurguladı. Buna göre; bu kişilerin sağlam siyasal duruşa, yüksek ahlaki değerlere, entelektüel kapasiteye, liderlik yetkinliğine, mesleki uzmanlığa ve halk ile Parti nezdinde itibara sahip olmaları; stratejik düzeydeki sorunları çözebilecek yetkinlik göstermeleri gerekmektedir. Ayrıca yüksek mücadele ruhuna ve disiplin anlayışına sahip olmaları, halkla güçlü bağlar kurmaları, Parti ve toplum genelinde birlik ve bütünlüğü sağlayabilmeleri ve yeni kalkınma aşamasında ülkeyi yönetebilecek yeterlilikte olmaları şarttır.

Merkez Komite, Politbüro ve Sekretarya kadrolarının planlanması son derece hayati bir öneme sahip olup; XIV. Kongre’ye kadar sürekli biçimde yürütülecek ve bu süreç, gelecek dönemin kilit lider kadrolarının hazırlanması ve görevlendirilmesiyle yakından ilişkilendirilecek gibi duruyor.

2024 yılının sonundan itibaren ve 2025 yılı boyunca Politbüro, ülkenin yeni bir çağa güçlü biçimde girmesi için sağlam bir temel oluşturan, yönetişim, kurumlar ve politikalar alanında çığır açıcı nitelikte birçok karar yayımladı. Bunlar arasında:

1- Bilim, teknoloji, yenilikçilik ve ulusal dijital dönüşümde atılım (57-NQ/TW, 22/12/2024);

2- Uluslararası entegrasyon (59-NQ/TW, 24/01/2025);

3- Yeni çağın gerekliliklerine uygun hukuk yapım ve uygulama süreçlerinin yenilenmesi (66-NQ/TW, 30/04/2025);

4- Özel sektör ekonomisinin geliştirilmesi (68-NQ/TW, 04/05/2025);

5- 2030’a kadar ulusal enerji güvenliğinin sağlanması ve 2045 vizyonu (70-NQ/TW, 20/08/2025);

6- Eğitim ve öğretimde atılım (71-NQ/TW, 22/08/2025);

7- Halk sağlığının korunması ve geliştirilmesine yönelik atılımcı çözümler (72-NQ/TW, 09/09/2025) gibi belgeler yer almaktadır.

Buna ek olarak, kamu ekonomisi, yabancı sermayeli ekonomi ve kültür alanlarında yeni kararların hazırlıklarının devam ettiği belirtiliyor. 

2025 yılında Vietnam, özellikle Güney’in Kurtuluşu ve Ülkenin Yeniden Birleşmesinin 50. yılı ile 2 Eylül Ulusal Gününün 80. yılı gibi önemli ulusal yıldönümlerini büyük bir başarıyla organize etti ve bu etkinlikler toplum genelinde vatanseverliği, ulusal gururu ve kalkınma arzusunu güçlü biçimde ortaya koydu.

Yine 2025’te tüm siyasal sistem, iki kademeli yerel yönetim modeline geçti ve böylece idari yapı yeniden düzenlendi ve sadeleştirildi. Bu süreç, yalnızca hükümeti değil, Parti, Ulusal Meclis, silahlı kuvvetler ve Vietnam Vatan Cephesi dâhil olmak üzere tüm siyasal sistemi kapsayan, birçok ülkenin gerçekleştiremediği nitelikte bir dönüşüm olarak değerlendirilmektedir.

-Vietnam'ın başkenti Hanoi'de insanlar, hafta sonu geleneksel ao dai elbiselerini sergilediler.

Bu reformlar, ekonomik kalkınma için daha geniş bir alan yaratarak, gereksiz ara kademeleri ortadan kaldırdı; kadro sayısını azaltırken insan kaynağının niteliğini yükseltti; devlet bütçesinde önemli tasarruf sağladı; halka daha yakın ve daha etkin bir yönetim anlayışını güçlendirdi.

Yeniden yapılanma sonrasında hükümet yapısı 14 bakanlık ve 3 bakanlık düzeyinde kuruluştan oluştu; çok sayıda genel müdürlük, daire ve alt birim kaldırıldı. İki kademeli yerel yönetim sistemi kapsamında ülke genelinde 34 il ve şehir ile 3 bin 321 belediye ve yerel idari birim kaldı. Kamu idaresindeki personel sayısı 145 bin kişi azaltılarak, yıllık cari harcamalarda yaklaşık 39 trilyon Vietnam Dongu tasarruf edildiği aktarılıyor.

2025 yılı, küresel ekonomide önemli dalgalanmaların, jeopolitik çatışmaların ve birçok yerde tedarik zinciri aksamalarının yaşanacağı bir yıl oldu. Vietnam, dünyanın en yüksek büyüme oranlarından birini korudu. Aynı zamanda makroekonomik istikrarı sağlayarak; enflasyonu yüzde 3,5'in altında tuttu ve ekonomik dengeleri sürdürerek; 15 sosyo-ekonomik hedefin tamamını gerçekleştirdiği bir yıl oldu.

-Vietnam'ın en büyük şehri olan Ho Chi Minh Şehri

Birçok ülke, durgunlukla mücadele ederken, 2026 yılında Vietnam ekonomisinin muhteşem bir atılım yaparak tüm yıl için yüzde 8'lik bir büyüme oranına ulaşması bekleniyor. Bu, uzun yılların en yüksek oranı ve Vietnam'ı dünyanın en hızlı büyüyen ülkeleri arasına yerleştiriyor. Sonraki yıllarda çift haneli büyüme için bir temel, ivme ve güç oluşturuyor.

-ASEAN ülkelerinin 2021-2025 yılları arasındaki ekonomik büyümesi

Ekonominin büyüklüğünün 2020'deki 346 milyar ABD dolarından 2025'te 510 milyar ABD dolarına çıkması, dünyada 5 sıra yükselerek 32. sıraya yerleşmesi öngörülüyor. Kişi başına düşen GSYİH'nin 2025 yılında yaklaşık 5 bin ABD dolarına ulaşacağı tahmin ediliyor. Bu da 2020 yılına göre 1,4 kat daha yüksek ve Vietnam'ı resmen üst orta gelir grubuna yerleştiriyor.

Vietnam ekonomisi, özellikle yıllık toplam ithalat ve ihracat cirosunun 920 milyar ABD dolarını aşmasıyla, çeşitli alanlarda birçok önemli başarıya ve yeni rekorlara imza atmaya devam ediyor. Bu rakam, Vietnam'ı dünyanın en büyük ticaret hacmine sahip ilk 15 ülkesi arasına yerleştiriyor ve küresel tedarik zincirinde önemli bir bağlantı noktası olarak Vietnam'ın rolünü sağlam bir şekilde teyit ediyor.

2025 yılı, Vietnam meteoroloji ve hidroloji gözlem tarihindeki en karmaşık ve yıkıcı doğal afetlerin yaşandığı yıl olarak kayda geçti. Güney Denizi’nde 21 tropikal fırtına ve alçak basınç sistemi oluştu; 409’dan fazla kişi hayatını kaybetti veya kayboldu, ekonomik kayıplar yaklaşık 3,2 milyar ABD dolarını aştı. Bu süreçte Parti ve devlet liderliği, afetlere müdahale ve toparlanma çalışmalarını kararlılıkla yönetti.

Vietnamlı liderler, Genel Sekreter To Lam, Cumhurbaşkanı Luong Cuong, Başbakan Pham Minh Chinh ve Ulusal Meclis Başkanı Tran Thanh Man’ın stratejik diplomatik gezileri önemli bir etki yarattı. Bu geziler sayesinde Vietnam, kalkınma alanını genişletmeye, çığır açan fırsatlar yaratmaya ve hızlı ve sürdürülebilir büyüme için dış kaynaklardan ve elverişli koşullardan en iyi şekilde yararlanmaya devam ederek, küresel ekonomi, küresel siyaset ve insan medeniyetindeki stratejik değerini ve konumunu güçlendiriyor.

Sadece 2025 yılına kadar Vietnam, 5 ülkeyle (Yeni Zelanda, Endonezya, Singapur, Tayland ve Birleşik Krallık) Kapsamlı Stratejik Ortaklık, 9 ülkeyle (Çek Cumhuriyeti, İsviçre, Polonya, Kazakistan, Azerbaycan, Belarus, Bulgaristan, Finlandiya, Kuveyt ve Cezayir) Stratejik Ortaklık ve Mısır ile Kapsamlı Ortaklık ilişkilerini geliştirdi.

Vietnam, ilk kez Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesinin tamamıyla, G7 ülkelerinin tamamıyla ve G20'nin 21 üyesinden 18'iyle stratejik ortaklık düzeyinde ilişkiler kurdu.

Vietnam, kalkınmada başarılı bir model ve çok taraflılığı teşvik etmede parlak bir örnek olarak uluslararası alanda tanınmaktadır. 2025 yılında birçok üst düzey çok taraflı konferansa başarıyla ev sahipliği yaptı ve bunları organize etti. Bunlar arasında 2. ASEAN Gelecek Forumu (Nisan 2025); 4. Sürdürülebilir Kalkınma ve Küresel Hedefler Ortaklığı (P4G) Zirvesi (Nisan 2025) ve Hanoi'de Birleşmiş Milletler Siber Suçlarla Mücadele Sözleşmesi'nin imza töreni (Ekim 2025) yer aldı. 

Vietnam ve Türkiye arasında resmi diplomatik ilişkiler 7 Haziran 1978'de kuruldu. Şubat 1997'de Türkiye, Hanoi'de bir büyükelçilik açtı. Temmuz 2002'de Vietnam, İstanbul'da bir başkonsolosluk açtı. Ekim 2003'te Vietnam, İstanbul'daki başkonsolosluğu büyükelçiliğe yükselterek Ankara'ya taşıdı.

-Vietnam'ın en büyük havalimanı olan Long Thanh Havalimanı'nın yapımında ICTAS yüklenici firması da yer alıyor

İlişkiler, Ağustos 2017'de dönemin Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı Binali Yıldırım'ın öncülüğünde gerçekleşen ilk Türk Başbakan ziyaretiyle birlikte 2017'den itibaren önemli ölçüde hız kazandı. Bunu, Ulusal Meclis Başkanı Nguyễn Thị Kim Ngân'ın öncülüğünde gerçekleşen en üst düzey Vietnam Parti ve Devlet lideri ziyareti izledi.

Sık sık yapılan üst düzey görüşmeler, önemli bir siyasi güven temeli oluşturdu. En önemli dönüm noktası, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın daveti üzerine Vietnam Başbakanı Pham Minh Chinh'in 29-30 Kasım 2023 tarihlerinde Türkiye'ye yaptığı resmi ziyaretle yaşandı. Bu, diplomatik ilişkilerin kurulmasından bu yana Vietnam'dan Türkiye'ye yapılan ilk Başbakanlık ziyaretiydi.

Ziyaret, diplomatik ilişkilerin 45. yıldönümü ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunun 100. yıldönümü vesilesiyle gerçekleşti ve derin bir sembolik öneme sahipti. Bu ziyaret sırasında yayınlanan ortak bildiri, dostane ilişkilerin ve iş birliğinin yeni bir ortaklık çerçevesine yükseltilmesinin önemini teyit etti.

Türkiye ayrıca, Vietnam'ın güneyindeki ekonomik merkez olan ve büyük yatırım projelerinin ve canlı ticaret faaliyetlerinin gerçekleştiği Ho Chi Minh şehrinde bir Konsolosluk açma işlemlerine devam ediyor. Bu da Türkiye'nin önceliğini yansıtıyor ve ilişkinin ekonomik odağıyla örtüşüyor. Özellikle, Şubat 2023'te Türkiye'nin güneydoğusunda meydana gelen deprem felaketinde, Vietnam Hükümeti ve halkı 900.000 dolarlık yardımda bulundu ve Türkiye'nin sonuçların üstesinden gelmesine yardımcı olmak için iki kurtarma ekibi gönderdi.

Vietnam ve Türkiye birçok ortak ilgi alanına sahip olup, çok taraflılığı ve uluslararası hukukun üstünlüğünü destekleyen birçok uluslararası konuda benzer görüşlere sahiptir. Her iki ülke de özellikle Birleşmiş Milletler'de olmak üzere çok taraflı forumlarda iş birliğini güçlendirmeye kararlıdır. Türkiye, Vietnam'ın 2020-2021 dönemi için BM Güvenlik Konseyi'nde geçici üyelik ve 2023-2025 dönemi için BM İnsan Hakları Konseyi'nde (BMİHK) üyelik başvurularını desteklemektedir.

Türkiye, ASEAN'ın merkezi rolüne güçlü destek vermekte ve Sektörel Diyalog Ortaklığı mekanizması da dahil olmak üzere blokla iş birliğini güçlendirmeye kararlıdır. Vietnam, Güneydoğu Asya'da önemli bir ortak ve ASEAN ile ilişkilerin genişletilmesi için bir kapı olarak görülürken, Vietnam da Türkiye'yi Orta Doğu'da önde gelen bir ortak ve Avrupa ve Orta Asya pazarlarına erişim köprüsü olarak görmekte ve Türkiye'nin Güneydoğu Asya bölgesel mekanizmalarına daha derin katılımını desteklemesi beklenmektedir.

Türkiye, Vietnam'ın ASEAN'daki ikinci büyük ticaret ortağı haline geldi. İkili ticaret ilişkilerinde önemli bir büyüme yaşandı ve 2024 yılında iki yönlü ticaret 3 milyar ABD dolarını aştı. Her iki taraf da yakın koordinasyon ve ticaretin teşvik edilmesi yoluyla ikili ticarette 4 milyar ABD doları hedefi üzerinde anlaştı. Yatırım konusunda ise Türkiye, 2023 yılı sonu itibarıyla yaklaşık 1 milyar ABD doları tutarında kayıtlı yatırım sermayesiyle (36 proje) Vietnam'daki en büyük Orta Doğu yatırımcısı olarak kabul ediliyor.

“Vietnam'da Helal Sanayinin İnşası ve Geliştirilmesi için Uluslararası İşbirliğinin Güçlendirilmesi” Projesinin uygulanmasına devam edilirken, helal alanındaki işbirliği, Vietnam ve Türkiye arasında stratejik ve umut vadeden bir yön olarak belirlenmiştir. Vietnam Ticaret Geliştirme Ajansı (VIETRADE) ve Türkiye Cumhuriyeti Helal Akreditasyon Kurumu (HAK), helal belgelendirme standartlarını iyileştirmek ve ticaret için elverişli koşullar yaratmak amacıyla yakın işbirliği yapmaktadır. 2025 yılında, Savunma işbirliği, Vietnamlı Bakan Yardımcılarının (General Hoang Xuan Chien ve General Pham Hoai Nam) Türkiye ziyaretleriyle de gösterildiği gibi, ikili ilişkilerde yeni bir stratejik sütun ve yüksek öncelik olarak ortaya çıktı. Öte yandan, Türkiye Cumhuriyeti Savunma Bakanı ve Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayi Başkanlığı Başkanı'nın Vietnam ziyareti 2025 yılında gerçekleşti. En önemli dönüm noktaları, Vietnam Savunma Bakanlığı ile Türkiye Cumhuriyeti Cumhubaşkanlığı Savunma Sanayi Başkanlığı arasında Savunma Sanayi İşbirliği Mutabakat Zaptı'nın (Mayıs 2025) ve Türkiye Cumhuriyeti Savunma Bakanlığı ile Savunma İşbirliği Anlaşması'nın (Temmuz 2025) imzalanmasıdır. Bu olaylar, ikili işbirliğinde yeni bir sayfa açan "tarihi anlar" olarak nitelendiriliyor.

-Vietnam-Türkiye Savunma İşbirliği Anlaşması

Vietnam – Türkiye ilişkileri potansiyel iş birliği aşamasını geride bırakarak çok yönlü ve genişleyen bir iş birliği dönemine girdi. Bu ilişki, Türkiye'nin “Yeni Asya” Girişimi ve Vietnam'ın kapsamlı ve çeşitlendirilmiş diplomatik stratejisiyle güçlenen yüksek siyasi güven temeli üzerine kurulmuştur. Buna dayanarak, ikili ilişkilerin yeni atılımlar yaratmaya devam etmesi beklenmektedir.

Ünver Sel, dikGAZETE.com

-Kırım Tatar Kültür Dernekleri Federasyonu (KTDF) Genel Başkanı, Kırım Kalkınma Vakfı Başkanı, Uluslararası Kırım Dostları Derneği Başkanı, Uluslararası Rusofili Hareketi Kurucu ve İcra Kurulu Üyesi, Nogay Kalkınma ve Kültür Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı, Vietnam Eğitim ve Dostluk Derneği kurucu üyesi ve Eş Başkanı-

© Dikgazete.com