Anaya küfür normal, 'Patili Annesi' sakıncalıA

Galatasaray’ın Antalyaspor’u yenerek Süper Lig şampiyonu olduğu akşam Taksim’deydim. Meydan saatler boyunca “Ananın a..na koyayım…” sloganıyla inledi. Farklı yaş ve görünümlerde yüzlerce erkek bağırarak söylüyordu bunu. Aralarda bazı yancı kadınlar da vardı. Galibiyet böyle kutlanıyordu!

Bu arada galip olanın hangi takım olduğu da çok önemli değildi. Başka biri kazansa da manzara büyük ihtimalle değişmeyecekti.

Galibiyetini rakiplerinin annesine küfrederek ‘kutlayan’ bu erkeklerin toplu sevinci öyle ürkütücüydü ki insana neredeyse fiziki bir şey gibi çarpıyordu. Gideceğim yere vardığımda başıma bir ağrı saplanmıştı.

Ertesi gün Anneler Günü’ydü. Bu küfrü art arda defalarca, bağıra bağıra söyleyen adamların çoğu çok değil, 8-10 saat sonra annesinin gününü kutlayacaktı. Anneler Günü ve kendi anneleri bir yerde, ‘başkalarının anneleri’ başka yerdeydi. Kutsal sayılanla korkunç değersizleştirilen arasındaki tek fark, kan bağıydı.

Yakınındaki biri annesine küfretse en hafifinden cam çerçeve indirecek erkekler, her türlü güçlü duygusunu başka erkeklerin annesi üzerinden gösteriyordu.

Şiddetin dili sadece öfkenin değil sevincin de dili

Mesele tam bu: Şiddetin dili sadece öfkenin değil, sevincin ve eğlencenin de dili olmuş durumda.

Anneler Günü yaklaşırken, günlerce bir başka bir ‘annelik’ tartışması da büyütüldü. Bir Bosch reklamında geçen ‘Bir ömür kalbinde taşıdığında da anne olursun. Tüm annelerin Anneler Günü kutlu olsun’ cümlesi günlerdir hedefteydi. Çünkü o cümledeki çocuk, insan yavrusu değil, bir köpekti.

Reklam RTÜK incelemesine alındı, yayından kaldırıldı. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ‘annelik gibi kurucu bir değerin esnetilemeyeceğini’ açıkladı.

TRT spikeri Işıl Açıkkar’ın Anneler Günü yayını sırasında söylediği “Ben de bir patili annesiyim” cümlesi ise sosyal medyada hedef gösterildi, spikerin ana haberden alındığı iddiası yayıldı.

Anneler Günü’nü ardımızda bıraktık ama günlerdir kadınların üstüne boca edilen annelik konulu tartışmaları bırakamadık.

Bazı kelimelerin anlamı, sabitlenmek istendikçe daralır: ‘Anne’ de onlardan biri.

Elektrik süpürgesi reklamının içinden çıkan bir cümle, bir spikerin, üstelik de son derece dikkatli biçimde etmeye çalıştığı söz… Kolaylıkla aile değerlerine, anneliğe atfedilen kutsallığa tehdit gibi algılanabiliyor. Ülkede sevinç ve coşkunun dilinin bile anneye küfretmek olması nedense hiç sorun gibi görünmüyor.

Nefret söylemleri, ayrımcılık ve cinsiyetçilik hem gündelik dilin hem de ifade özgürlüğünün dokunulmazlığındayken, kadınların farklı şefkat ve bağ kurma biçimleri bile neredeyse ‘suç’ kapsamına alınmış durumda.  

Günlerdir bu ‘kedi köpek anneliği’ teması etrafında, ‘kutsal anneliği hedef alan rezillik’ten, ‘Batı neslimizi yok etmeye çalışıyor!’ a dokunulmadık tuş kalmadı.

Tartışmaları başlatan reklam yayından kaldırıldı ama asıl ‘kaldırılmak’ istenen şey bir görsel içerik ya da bir slogan değil. Bu mevzuya dair tartışmalar da bu reklamla başlamadı elbette. Reklamdaki, hayatından gayet memnun görünen, yetişkin, bağımsız ve bekar kadın imgesiyle birlikte bu cümleler uzun zamandır sessizce kurulan bir sınırı görünür kıldı.

Makbul anne, makbul kadın

Anneliği kimin, nasıl tanımlayabileceği ve toplumda hangi kadın imgesinin makbul sayılıp desteklenebileceği, burada esas mesele. Kaldırılmak istenen şey bir ihtimal, bir genişlik… Amaç yalnızca anneliğe değil, kadınlara da sınır çizmek…

“Sevginin her biçimi kıymetlidir ama…” diye başlayan cümleler, çoğu zaman bir sınır cümlesidir. O ‘ama’, sevginin hangi biçimlerinin makbul sayılacağını, hangilerinin dışarıda bırakılacağını belirler.

Burada çizilen sınırlar açık: Annelik, biyolojiye bağlıdır. Yalnızca belirli bir formdaki aileler, ‘aile’den sayılır. Kadının varlığı da yalnızca ataerkinin sınırlarıyla belirlenen o formun içinde anlam, değer kazanır.

Kadınlara bir noktada ‘kutsallık’........

© Diken