menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Ekslibris ya da kitabın tapusu

14 22
04.01.2026

Bir kitaplık oluşturmak kolay değil, satın aldığınız kitabı korumak ondan da zor. Koleksiyonerler, ilk baskı tutkunları, çevrildiği bütün dillerden Küçük Prens ya da Komünist Manifesto biriktirenler, nadir eserler toplayanlar… Tutunamayanlar’ın basıldığı günden beri çıkan bütün edisyonlarını elinde bulunduranlarda tutun da Nâzım’ın izini sürerek ülke ülke dolaşanlara kadar liste uzuyor…

Bir gençlik alışkanlığı olarak kitap çalmak memleketimizde nedense hırsızlıktan sayılmıyor. Dünyanın başka ülkelerinde nasıl karşılanıyor bilmiyorum ama bizde genellikle hınzırca bir gülümseme oluyor cezası. Askerdeyken ben de birkaç kitabı iç etmiştim ne yalan…

Bir yazarın kütüphanesine baktığınızda ne okuduğunun yanısıra nasıl düşündüğüne de tanık olursunuz. Yazar öldükten sonra tablaya düşer, sahaflarda yeni okurunu bekler kitapları. Çok azı adına kütüphane kurulur, şanslı olanların kitapları bağışlandığı kütüphanede muhafaza edilir. Ama genelde yağmadan geriye pek bir şey kalmaz.

Kitaplığı oluşturmak bir bela, kitapları korumak ayrı bir bela. İmzalatmadığıma bin pişman olduğum Çaylar Şirketten’in ilk baskısı artık bende yok maalesef. Oktay Rifat’ın Metin Demirtaş’a imzalı Perçemli Sokak’ı en son benim kitaplığımdaydı. Şimdi ikisi de yok kitaplığımda; kim aldı, nereye gitti bilmiyorum. Bir de taşınırken kaybolan ve izine rastlanmayan kitaplar var ki onlar hakkında ne yazabileceğimi bilemiyorum. Geriye mümkünse aynısını tekrar almak kalıyor.

Bir ara aldığım anda ya da okuduktan hemen sonra bendeki hikâyesini yazdım kitabın giriş sayfasına, tarih koyup imza attım. Uzun yıllar sürdü bu alışkanlığım. Ancak kitabı çizmeyen ve sayfasını katlamayan biri olduğum için imza atma işinden de vazgeçtim.

Kitabını ve kitaplığını korumak için insanlar yıllar boyu mücadele etti. Matbaanın icadından önce el yazması bir eseri korumak kolay olmadığı gibi o eserin sizin kitaplığınıza ait olduğunu kanıtlamanız da kolay değildi. Bunun için insanlar kapağın içine kendi armalarını yerleştirmeyi adet edinmişti.

Ekslibris, kitabın iç kapağına yapıştırılan bir tür tapu kaydıdır. Kitap ve sahibi adına yapılmış bir kartvizit niyetine okunabilir. Kitabın kime ait olduğunu söyler, onu........

© Diken