menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Yamyam ile Kurt Köpeği

49 0
26.10.2026

İZLE Çavuşesku’nun Termometresi 2’li Görüş İki Savaş Bir Yazar Cumhuriyet’in Edebiyatı Varsayılan Ekonomi Yakın Tarih Tümünü Gör

Çavuşesku’nun Termometresi

Cumhuriyet’in Edebiyatı

OKU Yazılar Röportajlar Çeviriler D84 INTELLIGENCE Asterisk2050 Yazarlar Kitap Yorum

D84 FYI Hariçten Gazel ABD Gündemi Avrupa Gündemi

Yamyam ile Kurt Köpeği

Aleksander Soljenitsin’in İlk Çember romanında, Sovyetler Birliği’nde devletin ihtiyacı olan bilimsel araştırmalara yardımcı olmaları için bilim adamlarının tutulduğu Şaraşka hapishanesinde yapılan bir ahlak tartışması görürüz. Bir insanın yaşamaya devam edebilmek için diğer insanlara zarar vermesinin ahlaki bir sorun mu yoksa yaşama mecburiyetiyle açıklanabilecek doğal bir tepki mi olduğu konuşulur. 

Bu konu oldukça manidardır çünkü her biri bir ihbar sonucu hapishaneye atılmış olan bilim insanlarından, diğer insanların telefon konuşmalarını dinleyen ve konuşanların sesine göre kimliklerini tespit etmeyi başaran bir makine yapmaları istenmiştir. Bu projeye katılmayanlar yeniden Gulag çalışma kamplarına gönderilecek, katılanlar ise başarılı olunması halinde özgürlüklerine kavuşacaklardır. Ahlaki sorun bu noktada başlar. Bir bilim adamının başarılı olması, bir masumun tutuklanmasına yardımcı olabilecek bir makineyi tasarlamasına bağlıdır. Bu sıfır toplamlı bir oyundur. Birisinin kazanması için diğeri kaybetmelidir. Gladyatörler çağı geri dönmüştür! 

Bu krizi Şaraşka’nın aydınları çözemez ve hayatı Sovyetlerin yaşadığı bütün badirelerden etkilenmiş olan, bu tecrübelerden bir bilgelik çıkartan temizlik görevlisi Spiridon’a sorarlar. “Kurt masumdur ama yamyam suçlu” der. Bir insanın etini yemek eğer bir tercih sonucu ortaya çıkmışsa bunun adı yamyamlıktır. İnsanı yamyam yapan şey, diğer seçenekler arasında başka bir insanın etini yemeyi tercih etmesidir. Öte yandan kurt köpeğinin seçeneği yoktur, seçeneği algılayacak bir zihni de yoktur. Doğası, onu, insanın etini ısırmaya mecbur eder. Spiridon’un yalın bilgeliği büyük bir aydınlanma yaratır.

Lakin tartışma burada berraklaşır ama bitmez. Başka bir insanın hayatını mahvetmek ve özgürlüğünü kazanıp daha iyi bir duruma gelmek mi,........

© Daktilo1984