menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Cumhuriyetin melodisi

19 0
06.11.2026

Bundan tam yüz yıl önce, 1926 senesinin 13 Ekim günü İstanbul’dan Ankara’ya bir tren gelir, vagonların birinde Rudolf marka piyano da vardır. Bu piyano o günün şartlarında son derece değerlidir. Piyanoyu üreten “Rudolf Piyano Şirketi” 1903 senesinde New York’ta kurulan, özel ahşap piyanolar üreten bir firmadır. Ankara’ya getirilen bu piyanonun tedarikini ise İstanbul’un köklü mağazası Comendinger firması yapmıştır. Comendinger ailesi 1848 senesinde Macaristan’dan İstanbul’a göç etmiş, Antoine Comendinger Beyoğlu’nda ilk müzik aletleri satış dükkanını açmıştır. Comendinger’ler, Osmanlı sarayına ürün sağladığı için “Zatı Şahanenin piyano ve muzika müteahhidi” unvanıyla anılmıştır. 

Geçtiğimiz günlerde bir müzayede bu piyano ile ilgili bir belge buldum. Belgede Cadde-i Kebir’deki (İstiklal Caddesi) Herman Komendiger Efendi’den temin edilen ve Ankara’ya nakledilen Rudolf marka piyanonun 20 bin lira karşılığında satın alındığı yazıyordu. Piyanonun Ankara istasyonuna ulaşmasının ardından geriye kalan ücretin İş Bankası kanalı ile ödeneceği belirtiliyordu. 100 yıllık belgenin altındaki imzanın kime ait olduğu okunamıyordu fakat piyanoyu kimin sipariş ettiği açık bir şekilde yazıyordu: Piyanoyu sipariş eden müzik öğretmeni yetiştirmek için açılan Musiki Muallim Mektebi idi. Henüz doğru düzgün elektriği ve yolu olmayan, çeşmesinden suyu akmayan Cumhuriyetin yeni başkenti geleceğin sanatçıları için yurt dışından piyano getirtiyordu. 

Günümüzde piyano günümüzde nerede bilmiyoruz. Belki bir müzede, belki okul içinde kullanımda… Geçen gün Musiki Muallim Mektebi’nde başka bir piyano vardı sahnede; gösterişli kuyruklu bir piyano… İşte o gün Mamak Belediyesi’nin düzenlediği bir etkinlikteydik. Cumhuriyet farklı yönleriyle anlatıldı. Ben Atatürk’ün Cumhuriyet........

© Cumhuriyet