Albert Camus, 18 yaşımdan bu yana, Jean-Paul Sartre’la birlikte benim düşünce ve eylem önderimdir. Bu yazının yayımlandığı sütunun adı Tersi ve Yüzü Albert Camus’nün bir kitabının adı. Kitabı Can Yayınları’nda editörlük yaparken (1989-2000) 1992 yılında yayımlamıştım.

“Dünyanın en eski mesleği kendini satmaktır. Bunu fahişelik ile karıştırmak da o kadar eski bir yanılgıdır” diyor Albert Camus. Diyor da ne demek istiyor?

Aklı başında olan insan Albert Camus’nün işaret ettiği böyle bir yanılgıya düşmez. Ve gene kuşkusuz “kendini satma”yı saygıdeğer fahişelik mesleğiyle karıştırmaz. Türk fahişelerini tanımam, gençliğimde Montparnasse fahişeleriyle herhangi bir ilişkim olmadı. Üstelik 60 küsür yıl önce yanıma yaklaşan biri mahalleden olduğumu, Montparnasse’ta yaşadığımı öğrenince özür dilemişti. Buna meslek ahlakı denir!

Albert Camus diyor ki:

“Entelektüel? Evet. Ve hiçbir zaman vazgeçmemek. Entelektüel, ikiye bölünen kişidir. Bu benim hoşuma gidiyor. İkili olmaktan hoşnutum. ‘Ya bu ikili birleşirse?’ Yararlı soru. Düşünmek gerek. ‘Zekâyı küçümsüyorum’ sözü aslında ‘Kuşkularıma katlanamıyorum’ anlamına gelir. Gözlerimi açık tutmayı yeğlerim.”

“Yunanistan’a bakmak. Düşünce ve duygu, ifade etmenin hazzı çöküşün kanıtları sanki. Bakış ve gülüş olduğu zaman Yunan heykelinin değeri azalır. İtalyan resminde de XVI. yüzyıl ‘renkçilerinde’ aynı şey olur.”

“Yunan sanatındaki paradoks, sanatçının kendine rağmen yücelmesi. Dor üslubundaki Apollonlar olağanüstü çünkü ifadesizler. İfade yalnızca resimde verilmiş (üzücü) ama resim........

© Cumhuriyet