Bugün 19 Mayıs 1919’un yıldönümü. Türkiye Cumhuriyeti için bu kadar anlamlı bir gün zor bulunur. Bir kurtuluşun başlangıcı. Arkasından zafer, daha sonra kuruluş ve Cumhuriyet.

Bu kronolojin öncesinde veya başında belki de Çanakkale Zaferi vardır.

Şu zaferden sonra Atatürk kurtuluşu kafasında ilmek ilmek örmeye başlar. Samsun’a çıkmadan önce İstanbul’da geçirdiği altı ayda bu örgüyü tamamlar (Alev Coşkun’un bu kitabı okunmalıdır). Kafasında kurduğu zaferi ve sonrasını eksikleriyle beraber ama anahatlarıyla adım adım bu süreç içinde tamamlamış.

Sıra 19 Mayıs’ta Samsun’a çıkışla beraber, kurtuluş ve kurtuluş planlarını hayatın pratiğine geçirmek kalmıştır. Hiçbir ön plan, pratiğe yağdan kıl geçer gibi uygulanmaz. Büyük sorunlar çıkacak ama kurtuluş ve kuruluş planları içinde ortaya çıkan yeni sorunlar akıl ve bilimsel bakış ile bir bir çözülecek, bazen geri çekilecek, bazen ileri atılacak ama hedefe varılacaktır.

Kuruluş başlı başına bir destandır, kurtuluş kadar.

Belki daha da zordur! Uzun solukludur, bir milletin ayağa kalkış mücadelesidir. Eğitim bir nolu sorundur. Yetişkin insan, toplam nüfusun bir avucu kadardır. O insanı yetiştireceksiniz, sonra o insan da çocuklarımızı, gençleri nüfusu yetiştirecek.

Atatürk 1924’te Muallim Mektepleri Birliği’nin........

© Cumhuriyet