Millet iradesini egemen kılmak - Atilla Can Akarcalı
Cumhuriyetimizin 103. yıldönümünde, başta ulu önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere, silah arkadaşlarını, vatanımız için canlarını feda eden aziz şehitlerimizi ve gazilerimizi sonsuz rahmet ve minnetle andık.
Mustafa Kemal Atatürk’ün zihin dünyasında cumhuriyet fikrinin oluşumu; dönemsel bir rastlantı veya anlık siyasi tercih değildir. Bunun kökleri Harbiye yıllarına uzanan, teorik arka planı sağlam ve aşamalı bir stratejik değişimin neticesidir.
Genç Mustafa Kemal’in devlet yapısı ve topluma dair düşünceleri; bir yandan Namık Kemal, Tevfik Fikret, Ziya Gökalp ve Mehmet Emin Yurdakul gibi vatan, hürriyet ve milliyet düşüncelerini savunan Türk düşünür ve şairlerin etkisiyle biçimlenirken diğer yandan Fransız Aydınlanmasının öncü teorisyenleri Jean-Jacques Rousseau, Montesquieu ve Voltaire’in eserlerini incelemesiyle derinleşmiştir. Rousseau’nun genel irade ve halk egemenliği kavramları, kendisinde, erken tarihlerde monarşiye karşı geliştirdiği siyasal muhalefet anlayışının esasını oluşturmuştur.
Mustafa Kemal’in Osmanlı saltanatı yönetimi yerine cumhuriyet idaresine geçme düşüncesi, henüz I. Dünya Savaşı’nın başında ortaya çıkmıştır. 1914’te yakın dostu Kâzım Özalp’a ifade ettiği şu sözler dikkat çekicidir: “Bu hanedandan ülkeye hayır yoktur. Diktatörlük, ulusları mutlu ve gönençli kılmaz. Devletin esasını cumhuriyet ilkelerine göre hazırlamak gerekir.”
Bu ifadeler, onun meşrutiyet sisteminin ilerisinde kökten bir rejim değişikliğini düşünce dünyasında netleştirdiğini göstermektedir.
HALK EGEMENLİĞİNİN OLUŞMASI
19 Mayıs 1919’da Anadolu’ya geçişle birlikte bu entelektüel birikim, belirli bir amaç uğruna ve........
