Adalet olmayınca devlet büyük bir çeteden başka nedir ki?

Asıl adı Domenico Scandella’ydı; ancak Menocchio olarak bilinirdi. 1532’de, İtalya’nın bir dağ köyünde doğmuştu. Değirmenciydi. Okuduklarından ve duyduklarından yola çıkarak kendine özgü bir dünya görüşü geliştirmiş, bu düşüncelerini açıkça dile getirmişti.

Carlo Ginzburg, “Peynir ve Kurtlar” isimli kitabında, 16. yüzyılın sonlarında Engizisyon tarafından yargılanan bu değirmencinin hikâyesini anlatır. Kitap, mikrotarih çalışmalarının en bilinen örneklerinden biri olarak, tek bir insanın düşünceleri ve yargılanma süreci üzerinden bir dönemin zihniyetini görünür kılar. Menocchio’ya göre Tanrı, Kutsal Ruh’u; Türk, Hristiyan, Yahudi, “sapkın” (heretik) ayrımı gözetmeksizin herkese vermiştir. Çünkü onun gözünde hepsi değerlidir. Kilise’nin kanun ve emirlerinin hepsinin aslında ticaret olduğunu, İncil’in bir kısmının Havariler tarafından uydurulduğunu ve vaftizin insan ürünü bir ritüel olduğunu söyleyen Menocchio, dünyayı “peynir gibi kesilen ve içinden kurtlar çıkan” bir varlık olarak tasavvur eder.

Engizisyon’un kıskacındaki bir çağda, böylesi fikirler çok tehlikelidir. Nitekim 28 Eylül 1583 tarihinde Engizisyon’a ihbar edilir. Hemen bir ön soruşturma başlatılır. Bu kapsamda önce şüphelinin........

© Cumhuriyet