menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Atatürk’e borcumuz var - İhsan Tayhani

194 0
10.11.2026

Atatürk’ün yaşamdan ayrılışının 88. yıl dönümündeyiz. Her 10 Kasım’da olduğu gibi milyonlar, yine sel gibi Anıtkabir’e akarak Ata’sına sevgi ve saygısını sunup, yüreğindeki özlemini daha da kabartmış olacak.

Aristo’dan sonra Muallimi Sânî (ikinci öğretmen) olarak anılan 10. yüzyıl düşünürü Farabi’ye göre; ancak, “filozof-yönetici” olan bir kişi ölümsüzlüğe erişebilir. Yunan düşünür Platon ise Devlet adlı yapıtında; “Ya filozoflar hükümdar ya da hükümdarlar filozof olsaydı” diyerek ideal bir yönetici portresi çizer. Her iki büyük düşünürün, binlerce yıl önce farklı zaman dilimlerinde dile getirdikleri çıkarım veya özlemleri, 20’nci yüzyılın başında Gazi Mustafa Kemal’de tanımını bulmuştur diyebiliriz. Kuşkusuz Mustafa Kemal’e göre; meşru bir yönetimin kaynağı -filozof da olsa- yukarıda işaret edildiği gibi hükümdar, kral, sultan vb. olamazdı ve olmadı! O, Jean Jacques Rousseau’nun yönetim anlayışını benimsedi ve meşru yönetim kaynağı olarak “halk egemenliğine” dayalı bir yönetimin bilgece liderliğini üstlendi.

Atatürk, 1933 yılında yaptığı bir konuşmada ikili bir ayrım yaparak kendi ölümsüzlüğünün çerçevesini şu sözlerle çizer: “İki Mustafa Kemal var: Biri ben, fert olan, fani olan Mustafa Kemal. İkinci Mustafa Kemal’den ise ‘ben’ diye bahsedemem. O Mustafa Kemal, yani sizler, bu akşam etrafımda olanlar, memleketin her köşesinde çalışan........

© Cumhuriyet