Son dönemde siyaset erbaplarının o parti senin bu parti benim dolaşmalarına tanıklık ediyoruz. Dahası ideolojik açıdan birbirine hiç uyumlu olmayan bu yapılara geçenler altın gününe gidenler gibi musmutlu fotoğraf veriyor. Cevat Fehmi Başkut’un yıllar önce yazdığı Hacıyatmaz ise bu aktörlere tanıklık ediyor. Gerçekten de Hacıyatmaz belirli bir dönemin siyasal hayatını hicveden bir oyun değil, Türkiye’de siyasetin çevresinde oluşan ve zaman içinde kalıcılaşan bir politikacı tipinin keskin portresini sunuyor bize. Oyunun adı da bu tipin en güçlü metaforu; yani hacıyatmaz devrilir ama yeniden doğrulur. İktidarlar, partiler ve siyasal dengeler değişir fakat bu politikacı her yeni koşula uyum sağlayarak ayakta kalmayı başarır.

Bu politikacı tipinin en belirgin özelliği güçlü bir ideolojik altyapıya ve siyasal omurgaya sahip olmamasıdır. Siyaset onun için belirli bir dünya görüşünü, toplumsal ideali ya da programı hayata geçirmenin aracı olmaktan çıkar; iktidara yaklaşmanın, iktidarda kalmanın ve kişisel konumunu korumanın aracına dönüşür. Bu nedenle dün savunduğunun bugün karşısında durabilir, dün eleştirdiği gücün bugün yanında yer alabilir. Onun açısından belirleyici olan düşüncenin doğruluğu değil, hangi düşüncenin o anda kendisine güç ve mevki sağlayacağıdır.

Başkut’un çizdiği bu tipte ilkenin yerini çıkar, düşüncenin yerini fırsatçılık, siyasal inancın yerini ise güce sadakat alır. Bu yüzden “hacıyatmaz” yalnızca komik bir benzetme değil; siyasal karakterin yokluğunu anlatan güçlü bir simgedir. Politikacı........

© Cumhuriyet