menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Mesele

66 0
21.10.2026

Fon dolandırıcılığı Meclis’te ilk konuşulduğunda, AKP Grup Başkanvekili Özlem Zengin demişti ki: “Ponzi deniliyor, fon krizi deniliyor, fonzi deniliyor… benim kendi isimlendirmem: fon meselesi olarak tanımlıyorum.” Geçerken söylenmiş bir söz… yine de, sorun, kriz hatta skandal, dolandırıcılık, vurgunculuk vs. alternatifler yerine mesele diye adlandırma tercihi, belki bize bir şeyler düşündürebilir.

Mesele, sahiden “yerli ve millî” bir kelimedir. Sanki gönül gibi, tek kelimeyle çevirisi zor. Başka dillerde, sorun, problem, konu, olay, husus gibi anlamlara denk gelen kelimelerle karşılanıyor.

Anlam içeriğinde ve çağrışım halkalarında, sorun vehçesi yanında, dava veçhesi de var, dert-müşkül-musibet-belâ veçhesi de var.

“Meselesi olmak,” –biraz eskimiş bir kullanım–, dava sahibi olmayı anlatır. 1960’ların şöhretli milliyetçi militanlarından Zaptiye Ahmet’e dair anlatımlarda hep “mesele geçmek” deyiminden söz edilir. Zaptiye Ahmet’in muhataplarının kafasını ütüleyen siyasî söylevlerine verilen addır, “mesele geçmek.” Onun icraatında mesele geçmek, davasını anlatmaktır.

Çağdaş bir İrlanda romanının usta işi çevirisinde, feministler “meselesi olan kadınlar” diye tanımlanırlar. Şöyle: “İşte bu yüzden o meseleyi bir kenara bırakarak, o meseleden kaçınarak –çünkü o denen mesele insanlardı, ilişkilerdi, daima beklenecek olan şeydi–… ‘Şimdi ana meseleye dönebilir miyiz?’ dedim. En eski arkadaş şaşırmış gibiydi; pek sık yapmadığı bir şey. ‘Ana mesele bu işte,’ dedi…”[1]

Müslüm Gürses’in Ali Mamaraşlı tarafından bestelenen şarkısını, “Derin mesele”yi hatırlayın: “Bu benim meselem,/ derin meselem/ Ezelden ebede giden meselem/ Cevapsız sorular, üst üste biner/ Kördüğüm misali benim meselem…” Meselesi olmanın bu yüzü de vardır: Halli neredeyse imkânsız, insana ezelden gelip ebede gidermişçesine sonsuz görünen, zorlu bir derdi anlatır. Bu cephesiyle mesele, sözlük anlamıyla değilse de hissedilen anlamıyla,........

© Birikim