Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.

Siyaset, seçim gününün ve sonucunun ardından atılacak adımlarla toplum için anlam taşıyacak bir sonuç üretmeyi amaçlamalıdır. Kestirmeden söylemek gerekirse sonuç, özellikle yerleşmemiş sistemlerin ve totaliter rejimlerin baskın olduğu koşullarda, çoğu zaman sandıkta bitmiyor. Asıl mücadele, kazanımın ya da yenilginin nasıl anlatılacağı ve yönetileceğiyle belirleniyor. Buradan başlamak gerek.

Brezilya’da Lula’nın yeniden başkan seçilmesini olanaklı kılan süreç, iki turlu seçimin ilk ve ikinci turunun yönetimi açısından bizim seçim süreçlerimize yeniden bakmaya yöneltti beni.

İlk turda Flávio Bolsonaro yüzde 47,03 oy alırken Luiz Inácio Lula da Silva yüzde 45,16’da kaldı; Lula yaklaşık 2,23 milyon oy gerideydi. Üç hafta sonraki ikinci turda ise Lula yüzde 51,79 oyla seçimi kazandı, Flávio Bolsonaro yüzde 48,21’de kaldı. Lula ilk turdaki açığını kapatmakla kalmadı, aradaki farkı kendi lehine 4,43 milyona çıkardı. İkinci turda sandığa katılımın artması yanında Lula’nın geniş bir kapsayıcılıkla, yalnızca kendi tabanına seslenmekle yetinmeyerek stratejisini yeniden kurup söylemini genişletmesi ve kampanyanın sokakta ve sosyal medyada yeniden canlanması bu sonucu mümkün kılan etkenler arasındaydı. Bu seçim, ilk turun sıralamasının sonucu belirlemediğini; ikinci turda seçmeni yeniden harekete geçirmenin ve ikna etmenin sonucu değiştirebildiğini gösterdi.

Türkiye’de 2023 Cumhurbaşkanlığı seçiminde de ilk turda hiçbir aday seçilmek için gereken çoğunluğa ulaşamadı. Erdoğan yüzde 49.52, Kılıçdaroğlu yüzde 44.88 oy aldı. Erdoğan ilk sıradaydı ama seçim ikinci tura kaldı. Kılıçdaroğlu ise CHP’nin bugüne kadarki cumhurbaşkanı adayları arasında en yüksek oyu almış, seçimi kazanmaya en çok yaklaştığı sonucu elde etmişti. Kılıçdaroğlu’nun oyu ikinci turda yüzde 44,88’den yüzde 47,82’ye çıktı; Erdoğan’ın oyu da yüzde 49,52’den yüzde 52,18’e yükseldi. Aradaki fark 4,64 puandan 4,36 puana indiyse de seçim sonucunu değiştirmeye yetmedi.

Brezilya’daki başarı öyküsüne baktığımızda “Acaba sonuç yaklaşık  2 milyon kişi kadar yakınken ikinci tur farklı yönetilebilir miydi?” sorusu keskinleşiyor. İlk turun sonunda “Adam kazanamadı” diyebilmek; Erdoğan’ın yenilebilir olduğunu halka gösteren bu sonuçtan hareketle ikinci turda sonucu değiştirecek somut adımları ve ortaklaşma iradesini anlatmak, boş değil somut gerekçeli bir umut örgütlemek ve inanarak mücadele etmek, bizi bugün olduğumuzdan farklı bir dinamiğe taşıyamaz mıydı?

Ülkelerin seçim koşulları, sandık güvenliği, toplum yapısı ve gündemi elbette özgündür. Brezilya ile Türkiye’yi birebir eşitlemek mümkün olmadığı gibi seçim sonuçlarını yalnızca adayların kişisel özellikleriyle açıklamak da mümkün değil. Hukukun çok sıkıntılı olduğu, seçim ve seçmen verilerinin tartışmalı bulunduğu, seçim propagandasının tek sesli, kısıtlı ve manipülasyona açık olduğu ülkelerde seçim çalışmasının kendisi çok daha ağır koşullarda yürür. Böyle bir ortamda demokrasiye geçişi tek bir adayın, tek bir........

© Birgün