Saat kaçta pusuya yatılır?
Başlıktaki sorunun kaynağı, İtalyan politika yazarı Giuliano da Empoli'nin "Yırtıcının Saati: Dünyayı Ele Geçiren Otokratlar ve Teknoloji Milyarderleriyle Karşılaşmalar" kitabı. Putin, Trump, Netanyahu, Muhammed bin Selman gibi örnekleri inceleyerek yeni bir 'otokratlar çağı'na girdiğimizi söyleyen Empoli, bu liderlerin ava çıkmış yırtıcılar gibi gerektiğinde uzun süre sessizce bekleyip en umulmadık anda saldırıya geçtiğini söylüyor. Tüm kuralların askıya alındığı, sadece en hızlı, güçlü ve saldırgan olanın 'sürpriz' unsurunu değerlendirerek saldırdığı anı 'pusu saati' olarak tanımlıyor.
Empoli, Netanyahu'nun pusu kurmak için Birleşmiş Milletler'i nasıl kullandığına dair şöyle bir örnek veriyor: Netanyahu'nun Eylül 2024'te BM Genel Kurulu'nda konuşup ateşkes ilan edeceğine dair haberler yayılıyor. New York'taki toplantıdan bir saat sonra, tam da bunun yarattığı gevşeme anında, Hizbullah lideri Nasrallah'ın Lübnan'daki sığınağı bombalanıyor.
Yazarın verdiği bir başka örnek, Cemal Kaşıkçı suikasti: ”Washington Post muhabiri Cemal Kaşıkçı, pasaportunu yenilemek için İstanbul'daki Suudi konsolosluğuna girdiğinde, boğularak öldürülmeyi, bodruma indirilip testereyle parçalara ayrılmayı hiç beklemiyordu.”
∗∗∗
Aslına bakılırsa, Empoli'nin verdiği örnekler hiç de yeni politik dönemin ürünleri değil; tarih bu tür 'Makyavelist' cinayet ve saldırı örnekleriyle dolu. Empoli de bunun bilincinde olsa gerek ki, Muhammed bin Selman'ı, Makyavelli'nin Prens'i yazarken ilham aldığı Cesare Borgia'ya benzetip 'Borgia 2.0' olarak adlandırıyor.
Ama kitaptaki bazı basit bilgi hataları, bu 'pusu kuramı'nı benim gibi okurlar açısından biraz 'güvenilmez' kılıyor. Örneğin Empoli, Kaşıkçı'nın İstanbul'daki başkonsolosluğa “pasaport yenilemek için” gittiğini söylüyor ya, olan aslında bambaşka bir şey: Kaşıkçı, TC yurttaşı nişanlısıyla........
