Medeni Kanun’un 100. yılında eşit yurttaşlık mücadelesi
Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.
Medeni Kanun’un bir hukuk metninden çok daha fazlası olduğunu en iyi bu toprakların kadınları bilir. Çünkü bu yasa kadınların yalnızca hukuki statüsünü değil; yaşamını, özgürlüğünü, eşitliğini, hayatı hakkında karar verebilme hakkını güvence altına alır. Cumhuriyet’in yurttaşlık anlayışını, laik hukuk düzenini ve kadın-erkek eşitliğini kuran Medeni Kanun yüzüncü yılında yeniden savunulmayı bekliyor. Çünkü eşitliğe dayanan bir hayata tahammül edemeyenlerin hedefinde Cumhuriyet’in bu temel kazanımı var.
17 Şubat 1926’da kabul edilen Türk Medeni Kanunu, Cumhuriyet tarihinin en önemli hukuk devrimlerinden biridir. Cumhuriyet’in ilanıyla başlayan toplumsal dönüşümün en kapsamlı adımlarından olan Medeni Kanun, yalnızca hukuk kurallarını değiştirmemiş; toplumun yapısını, aile ilişkilerini, mülkiyet düzenini ve kadın ile erkeğin hukuk önündeki konumunu yeniden tanımlamıştır. Bu nedenle Medeni Kanun’un kabulünü, sıradan bir yasa değişikliği olarak değerlendirmek mümkün değildir. Bu, aynı zamanda tebaadan yurttaşa geçişin, laik hukuk düzeninin ve eşit yurttaşlık anlayışının ilanıdır.
Medeni Kanun öncesinde kadın, aile içinde erkeğe bağımlı bir konumdaydı. Tek taraflı boşanma ve çok eşlilik uygulamalarına son verilmesi, resmi nikâh esasının getirilmesi, kadınların miras ve mülkiyet haklarında eşitliğin sağlanması, kadın-erkek eşitliğinin hukuk düzeninde tanınması bakımından tarihsel bir dönüşümdü. Kadın artık yalnızca ailenin bir parçası değil, kendi hakları ve iradesi olan bir hukuk öznesiydi. Kendi yaşamı hakkında karar verebilen hak sahibi bir yurttaş olarak tanımlanıyordu.
Üstelik bu dönüşüm yalnızca kadınların aile içindeki konumuyla sınırlı değildi. Medeni Kanun, farklı hukuk kurallarına ve dinsel referanslara dayalı düzenin yerine laik esaslara dayanan ortak bir hukuk düzeni kurarak hukuk birliğinin de temelini oluşturdu. Kişilerin........
