Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.

Karl Marx’ın “Avrupa’da bir hayalet dolaşıyor-komünizm hayaleti” sözünü hatırlatırcasına tüm kıtada bir isyan dalgası yükseliyor. Gerçi gençlerin öncülük ettiği bu protesto dalgasının sloganları arasında komünizm talebi yok ama; yine de egemen kesimleri bir sol korkusu, komünizm endişesi sarmış durumda.

Bu toplumsal kabarışı bir Z kuşağı (Gen-Z) isyanı olarak da niteleyenler var. Doğru, öncülük edenler 1997-2012 arasında doğmak, yüksek dijital becerilere sahip olmak, liderleri hatta sözcüleri bulunmamak gibi bu kuşakla özdeşleşmiş nitelikler taşıyorlar. Yetişme dönemlerinde pandemiyi yaşamak, küresel iklim değişikliklerinden etkilenmek, gelir ve servet uçurumlarının derinleştiği bir döneme tanıklık etmek, sosyal medya aleminden çokça beslenmek gibi ortak paydaları da var.

Ancak toplumsal taleplerine bakınca, bir kuşağın kendi mensupları ile ilgili sorunlara hapsolması bir yana; dünyanın dertlerinden dertlenmek, ülkelerinde benzer süreçlerden olumsuz etkilenen kesimlerin durumlarına da duyarlı olmak, tüm ezilen ve dışlananlara ilişkin kaygılar taşımak, kolektif eylem biçimlerine yatkınlık sergilemek, dayanışmacı, enternasyonalist bir yönelime sahip olmak gibi bir kuşakla sınırlandırılamayacak geniş bir ufukları bulunduğunu  söyleyebiliriz.

KÜRESEL GÜNEY GENÇLERİ ÖNCÜ ROLDE

Bizlerin konuya ilgisi Fransa’da Eylül ortasında öğrenci hareketinin yükselişi ile yoğunlaşsa da, son iki yılda başını çektiği protesto dalgasının Küresel Güney’de filizlenen, Bangladeş’ten Nepal’e, Fas’tan Madagaskar’a uzanan bir hikayesi var.

Haliyle her ülkenin ayrı sorunları, politik, ekonomik, kültürel dinamikleri söz konusu. Gençlikten yükselen giderek toplumsallaşan itirazın Nepal ve Bangladeş’te iktidar değişikliğine kadar varması bu ülkelere ilgiyi artırdı. Endonezya ve Filipinler’de gençlik hareketleri dikkatin yolsuzluklara, demokrasi ihlallerine ve kayırmacılığa çekilmesini sağladı. Madagaskar gibi yoksul bir ülkede talepler su ve elektrik kesintileri gibi temel ihtiyaçlar üzerinde yoğunlaştı. Kuzey Afrika’da tüm baskılara rağmen Fas ve Mısır’da gençlik sesini yükseltmeyi başardı.

Son dönemde dünyanın en yüksek nüfuslu ülkesi Hindistan’da “Hamamböcekleri” hareketi ülkenin otoriter lideri Narendra Modi’nin iktidarını sarsmaya başladı. Gençlik hareketi Adalet Bakanı Surya Kant’ın hükümeti eleştiren gençleri “hamamböcekleri” ve “parazitler” diye nitelendirmesinden sonra, ironik biçimde bu sıfatı üstelenerek yükseldi. Seçmen kütüklerinden keyfi isim silmeye........

© Birgün